सामग्री पर जैथिन

अय्यप्पा

विकिपीडिया से
अय्यप्पन
विकासके देवता
भगवान् अय्यप्पा बाघ पर सवारी करित
मलयालमഅയ്യപ്പൻ
सम्बन्धहिन्दु देवता
निवासस्थानसबरिमलय
मन्त्रस्वामीये शरणम् अय्यप्पा
अस्त्रधनुष आउ बाण
युद्धमहिषी वध
जीवनसङ्गीअविवाहित
माता-पिता
भाई-बहिनश्री गणेश (सौतेला छोट भाई) ,श्री कार्तिकेय (सौतेला बड़ भाई), मनसा देवी (सौतेली छोट बहिन), देवी अशोकसुन्दरी (सौतेली बड़ बहिन) आउ देवी ज्योति (सौतेली छोट बहिन)
सवारीघोड़ा, तेन्दुआ, बाघ, हाथी

अय्यपा हिन्दु देवता हथिन । ऊ विकासके देवता मानल जा हथिन आउ केरलमे विशेष रूपसे पूज्य हथिन । उनका शिव आउ मोहिनीके पुत्र कहल जा है । मोहिनी विष्णुके अवतार हथिन ।

यद्यपि अय्यप्पनके भक्ति केरलमे बड़ी कालसे प्रचलित है किन्तु शेष दक्षिण भारतमे ई हालके दिनमे (२०मा शताब्दीके अन्तिम कालमे) लोकप्रिय होलै हे । ई दानव महिषासुरके बहिन महिषीके वध कैलन हल ।

अय्यप्पनके बारेमे किंवदन्ति है कि उनकर माता-पिता उनकर गर्दनके चारो दन्ने एक घण्टी बान्धके उनका छोड़ देलन हल आउ पाण्डलमके राजा राजशेखर पाण्डियन उनका अपना पास रखलन । मलयालम आउ कोडवामे उनकर कहानी आउ गीत प्रसिद्ध है जेकरामे उनकर बादके जीवनके वर्णन होवऽ है ।

सबसे प्रसिद्ध अय्यप्पन मन्दिर केरलके पतनमतिट्टा पहाड़ी पर स्थित सबरिमलय मन्दिर है । एहाँ प्रतिवर्ष दस लाखसे अधिक तीर्थयात्री आवऽ हथिन । ई प्रकार ई विश्वके सबसे बड़ तीर्थस्थलमे से एक है । सबरीमाला आवेवाला तीर्थयात्रीके ४१ दिन तक ब्रह्मचर्यके पालन करे आउ मांस-मदिरासे दूर रहेके कठिन व्रत करेला होवऽ है । तीर्थयात्रीके नङ्गे पाँव पहाड़ीके चोटी पर स्थित ई मन्दिर तक चढ़ेला होवऽ है । ई प्रकार ई यात्राके दौरान तीर्थयात्रीके बीच न्यूनतम सामाजिक आउ आर्थिक असमता दृष्टिगोचर होवऽ है ।

अय्यप्पन आउ तमिल देवता अयनारके बीच ऐतिहासिक सम्बन्ध है । अय्यप्पके स्तुतिके मन्त्र 'स्वामीये शरणम् अय्यप्पा' है जेकर अर्थ है - स्वामि अय्यप्प ! हम अपेनेके शरणमे हियै ।