सामग्री पर जैथिन

अहमदाबाद

विकिपीडिया से
अहमदाबाद
અમદાવાદ
कर्णावती
महानगरीय क्षेत्र
अहमदाबादके प्रसिद्ध स्थलसभ
अहमदाबादके प्रसिद्ध स्थलसभ
देश भारत
राज्यगुजरात
जिलाअहमदाबाद
संस्थापकसुल्तान अहमद शाह प्रथम
नामस्रोतअहमदसाह
सरकार
 • प्रकारमहापौर परिषद
 • अङ्गअहमदाबाद नगरपालिका
 • महापौरमिनाक्षी पटेल (भाजपा)
 • कार्यकारी मेयरबिपिन सिक्का
 • नगर प्रमुखडि थारा
क्षेत्रफल
 • महानगरीय क्षेत्र464.16 किमी2 (179.21 वर्ग मील)
उन्नतांश53 मी (174 फीट)
जनसङ्ख्या
 (२०११)[३]
 • महानगरीय क्षेत्र५५,७०,५८५
 • क्रम५मा
 • घनत्वLua error in घटक:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (Lua error in घटक:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value).)
 • महानगर६३,५२,२५४
वासिन्दाअहमदावादी
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)
पोस्टल कोड
३८० 0XX
क्षेत्रीय सङ्केत०७९
वाहन पञ्जीकरणGJ-1,GJ-18,GJ-27,GJ-28
लैङ्गिक अनुपात१.११[५] ♂/♀
साक्षरता दर८९.६२
भाषागुजराती
स्रोत: भारतक जनगणना[६]

अहमदाबाद (गुजराती: અમદાવાદ, अमदावाद) वा कर्णावती भारतके गुजरात राज्यके सबसे बड़का नगर हे । ई अहमदाबाद जिलाके मुख्यालयो हे । ५१ लाखके जनसङ्ख्या वाला नगर, साबरमती नदीके किनारे बसल हे । १९७० मे गान्धीनगरमे राजधानी स्थानान्तरित होवेसे पहिले अहमदाबादे गुजरातके राजधानी होवहलै । प्रारम्भमे अहमदाबादके अशावल कहल जाहलै । ई नगरके बुनियाद १४११ मे रखल गेलैहल । नगरके नाम सुल्तान अहमद शाह पर पड़लै हल ।[७][८][९]

अहमदाबादके "भारतके मेनचेस्टर" एहु कहल जा हे । वर्तमान समयमे अहमदाबादके भारतके गुजरात राज्यके एक प्रमुख औद्योगिक नगरके रूपमे जानल जा हे । अहमदाबादके इतिहास भील राजासे प्रारम्भ होवहे । देवेन्द्र पटेलजीके शृङ्खला "पटेल महाजाती" मे भील राजा आशा भीलजीके पटेलके कड़वा पूर्वज बतावल गेलै हे । अन्तिम भील राजा आशा भील हलन । राजा आशा भीलके समय अहमदाबाद साम्राज्य या अशावाल साम्राज्य स्थापित होलै, जे साबरमतीसे लेके कच्छ तक फैलल हलै । ढेर इतिहासकार कर्णदेव आउ अहमदशाहके भील राजासे सङ्घर्ष करैत देखौलन हे आउ फिर अहमदाबाद पर ई सब तीन राजाके शासन इतिहासमे बतौलन हे ।

ऐतिहासिक तौरपर भारतीय स्वतन्त्रता सङ्घर्ष खन्नि अहमदाबाद प्रमुख शिविर आधार रहलै हे । एही नगरमे महात्मा गान्धी साबरमती आश्रमके स्थापना कैलन आउ स्‍वतन्त्रता सङ्घर्षसे जुड़ल अनेक आन्‍दोलनके शुरुआतो एहैँसे होलै हल । अहमदाबाद ऊनके बुनाइयोला ढेर प्रसिद्ध हे । एकरे साथे ई नगर व्यापार आउ वाणिज्य केन्द्रके रूपमे बहुत अधिक विकसित होवैत हे । अङ्ग्रेजी शासन खन्नि ई जगहके सैन्य उद्देश्यला प्रयोग कैल जा हलै । अहमदाबाद ई प्रदेशके सबसे प्रमुख नगर हे । वर्तमान समयमे अहमदाबादके भारतके गुजरात प्रदेशके राजधानी होवेके साथे साथे अहमदाबादके एक प्रमुख औद्योगिक नगरके रूपमे जानल जा हे ।

  1. ↑ "Amdavad City Profile". egovamc.com. Ahmedabad Municipal Corporation. Archived from the original on 15 मार्च 2015. Retrieved 4 जून 2015.
  2. ↑ mhupa.gov.in/ray/csmc_ppt/6th-csmc-Ahmedabad-AHP.pdf
  3. ↑ "Cities having population 1 lakh and above" (PDF). महापञ्जीयक एवं जनगणना आयुक्त, भारत. Retrieved 26 जुलाई 2014.
  4. ↑ "Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (PDF). महापञ्जीयक एवं जनगणना आयुक्त, भारत. Retrieved 26 जुलाई 2014.
  5. ↑ "Distribution of Population, Decadal Growth Rate, Sex-Ratio and Population Density". भारतके जनगणना २०११. भारत सरकार. Retrieved 21 मार्च 2012.
  6. ↑ "Ahmadabad (Ahmedabad) District : Census 2011 data". census2011. Retrieved 28 मार्च 2014.
  7. ↑ "Gujarat, Part 3," People of India: State series, Rajendra Behari Lal, Anthropological Survey of India, Popular Prakashan, 2003, ISBN 9788179911068
  8. ↑ "Dynamics of Development in Gujarat," Indira Hirway, S. P. Kashyap, Amita Shah, Centre for Development Alternatives, Concept Publishing Company, 2002, ISBN 9788170229681
  9. ↑ "India Guide Gujarat," Anjali H. Desai, Vivek Khadpekar, India Guide Publications, 2007, ISBN 9780978951702