इस्लामी गणराज्य

इस्लामी गणराज्य (अरबी: الجمهورية الإسلامية; अल्'जम्हूरियत् अल्'इस्लामियाह्) एगो ऐसन गणराज्य या राजनैतिक व्यवस्था होवहै, जेकरा संविधानमे बतौर इस्लामिक गणराज्य निर्दिष्ट आउ वर्णित कैल गेल हो । ई शब्दावलीके विस्तृत परिभाषा, देश-दर-देश आउ संविधान-दर-संविधान भिन्न हो सकहे, परन्तु सैद्धान्तिक तौर पर ऐसन व्यवस्थाके मूल-विचारधारामे इस्लामीक सिद्धान्त आउ गणतान्त्रिक सिद्धान्तके सम्मिलन होवहे । अर्थात् ई व्यवस्थामे नहिये सम्पूर्णतः इस्लामिक सिद्धान्त होवहै, नहिये सम्पूर्णतः गणतान्त्रिक सिद्धान्त होवहै, बल्कि ई दूनो विचारधाराके सम्मिलित रूप होवहे । आधिकतर परिस्थितिमे, राजनयिक तन्त्र आउ कार्यप्रणाली, गणतान्त्रिक सिद्धान्त पर होवहे, आउ न्यायिक व्यवस्था एवं नागरिक आउ दण्ड संहिता इस्लामिक उसूल पर आधारित होवहै । पाकिस्तान विश्वके पहिल ऐसल देश हलै जे संवैधानिक तौर पर स्वयंके एगो "इस्लामिक गणराज्य" घोषित कैलकै हल, एवं ई शब्दके उपयोगो सर्वप्रथम पाकिस्तानके 1956के संविधानेमे कैल गेलै हल । तत्पश्चात् मारीतानिया 28 नवम्बर 1958 मे अपन नामके साथे इस्लामी गणराज्य शब्दके इस्तेमाल कैलकै, इरान इरानी क्रान्तीके बाद आउ अफगानिस्तान 2001 मे तालिबान सरकार समाप्तिके बाद अपन नामके साथे इस्लामी गणराज्य शब्दके जोड़कै । वर्ष 2015 मे गाम्बियो स्वयंके एगो इस्लामी गणराज्य घोषित कर लेलकै हल ।
विश्वके इस्लामी गणराज्य
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]विश्वमे मौजूदा 5 इस्लामी गणराज्य है:
| क्रमाङ्क | दिनाङ्क | ध्वज | प्रतीकचिन्ह | नाम | राजधानी | भौगोलिक क्षेत्र | राजनैतिक व्यवस्था |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 23/2/1956 | पाकिस्तान | इस्लामाबाद | दक्षिण एसिया | अर्ध-अध्यक्षीय, सङ्घीयता | ||
| 2 | 28/11/1958 | मारीतानिया | नोआकशोट | पश्चिम अफ्रिका | बहूदलीय लोकतन्त्र, ऐकिक | ||
| 3 | 1/4/1979 | इरान | तेहरान | पश्चिम एसिया | धर्मतन्त्र, गणतन्त्र | ||
| 4 | 16/1/2004 | अफगानिस्तान | काबुल | दक्षिण एसिया | ऐकिक, अध्यक्षीय | ||
| 5 | 11/12/2015 | गाम्बिया | बाञ्जुल | पश्चिम अफ्रिका | ऐकिक, अध्यक्षीय |