सामग्री पर जैथिन

उत्तर कोरिया

विकिपीडिया से
कोरिया लोकतान्त्रिक जनवादी गणराज्य

조선민주주의인민공화국
उत्तर कोरिया के झण्डा
झण्डा
उत्तर कोरिया के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
राष्ट्रगान: 애국가
(देशभक्तिके गीत)
उत्तर कोरियाके राष्ट्रगान
उत्तर कोरियाके राष्ट्रगान
  उत्तर कोरिया
  उत्तर कोरिया का विवादित क्षेत्र
राजधानी
आउ सबसे बड़का नगर
प्योङ्गयाङ्ग
39°2′N 125°45′E / 39.033°N 125.750°E / 39.033; 125.750
आधिकारिकभाषाकोरियाई
निवासीनाम
  • उत्तरी कोरियाई
  • कोरियाई
सरकारएकात्मक समाजवादी गणराज्य
 राष्ट्रपति
किम जोङ्ग उन
 प्रधानमन्त्री
पाक तै सोङ्ग
 उपराष्ट्रपति
चोय र्योङ्ग है
 अध्यक्ष
पाक इन चोल
स्थापना
2333 ईपू
57 ईपू
 बालहै आउ सिल्ला
668
918
17 जुलाई 1392
12 अक्टूबर 1897
 जापानी कब्जा
22 अगस्त 1910
 स्वतन्त्रताके घोषणा
1 मार्च 1919
 जापानके समर्पण
2 सितम्बर 1945
6 सितम्बर 1945
 सोवियत राज
3 अक्टूबर 1945
 पहिला अनन्तिम सरकार
8 फरवरी 1946
 दोसरा अनन्तिम सरकार
22 फरवरी 1947
 कोरिया लोकतान्त्रिक जनवादी गणराज्यके स्थापना
9 सितम्बर 1948
27 दिसम्बर 1972
क्षेत्रफल
 कुल
Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (९८मा)
 जलक्षेत्र (%)
0.11
जनसङ्ख्या
 2024 आकलन
Neutral increase 2,62,98,666 (५४मा)
 जनघनत्व
Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (४५मा)
जिडिपि (पिपिपि)2015 प्राक्कलन
 कुल
$40 अरब
 प्रतिव्यक्ति
$1,800
जिडिपि (साङ्केतिक)2019 प्राक्कलन
 कुल
$16 अरब
 प्रतिव्यक्ति
$640
मुद्राउत्तर कोरियाई वान (₩) (KPW)
समय मण्डलयुटिसि+९ (प्योङ्गयाङ्ग समय)
दिनाङ्क प्रारूपyy, yyyy년 mm월 dd일
दूरभाष सङ्केत+850
आइएसओ ३१६६ सङ्केतKP
इण्टरनेट टिएलडि.kp

उत्तर कोरिया (कोरियालि: 조선), आधिकारिक रूपसे कोरिया लोकतान्त्रिक जनवादी गणराज्य, पूर्वी एसियामे कोरिया प्रायद्वीपके उत्तरमे बसल देश हे । देशके राजधानी आउ सबसे बड़नगर प्योङ्गयाङ्ग हे । कोरिया प्रायद्वीपके ३८मा समानान्तर पर बनावल गेल कोरियाई सैन्यविहीन क्षेत्र उत्तर कोरिया आउ दक्षिण कोरियाके बीच विभाजन रेखाके रूपमे कार्य करहे । अमनोक नदी आउ तुमेन नदी उत्तर कोरिया आउ चीनके बीच सीमाके निर्धारण करहे, ओहैँ धुर उत्तर-पूर्वी छोर पर तुमेन नदीके एक शाखा रूसके साथे सीमा बनावहे ।

१९१० मे कोरिया साम्राज्य पर जापानके द्वारा कब्जा कर लेल गेलै हल । १९४५ मे द्वितीय विश्वयुद्धके अन्तमे जापानी आत्मसमर्पणके बाद कोरियाके संयुक्तराज्य आउ सोवियत सङ्घ द्वारा दु क्षेत्रमे विभाजित कर देल गेलै, जने एकर उत्तरी क्षेत्र पर सोवियत सङ्घ आउ दक्षिण क्षेत्र पर अमेरिका द्वारा कब्जा कर लेल गेलै । एकर एकीकरण पर बातचीत विफल रहलै आउ १९४८ मे दुनो क्षेत्र पर अलगे-अलगे देश आउ सरकार: उत्तरमे समाजवादी लोकतान्त्रिक जनवादी गणराज्य कोरिया आउ दक्षिणमे पूञ्जीवादी गणराज्य कोरिया बन गेलै । दुनो देशके बीच एक युद्धो (१९५०-१९५३) लड़ल गेलै हे । कोरियाई युद्धविधि समझौतासे युद्धविराम त भेलै किन्तु दुनो देशके बीच शान्ति समझौता हस्ताक्षर नै कैल गेलै ।[]

उत्तर कोरिया आधिकारिक तौरपर अपनाके आत्मनिर्भर समाजवादी राज्यके रूपमे बतावहे[] आउ औपचारिक रूपसे चुनावो कैल जा हे । हालाँकि आलोचक एकरा अधिनायकवादी तानाशाहीके रूप मानथिन काहेकि एहाँके सत्ता पर किम इल-सुङ्ग आउ उनकर परिवारके लोगका अधिपत्य हे । ढेर अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनके अनुसार उत्तर कोरियामे मानवाधिकार उल्लङ्घनके समकालीन दुनियामे कौनो समानान्तर नै हे ।[][][] सत्तारूढ़ परिवारके सदस्यके अगुवाईमे कोरियाके श्रमिक पार्टी (डब्ल्यूपिके), देशके सत्ता चलवहे आउ दुनो देशके पुनर्मिलनला डेमोक्रेटिक फ्रण्टके नेतृत्व करहे जेकरामे सब राजनीतिक अधिकारीके सदस्य होवेके आवश्यकता होवहे ।[]

राष्ट्रिय आत्मनिर्भरताके विचारधारा "जुचे", १९७२ मे "मार्क्सवादी-लेनीनवादीके रचनात्मक प्रयोग" के रूपमे संविधानमे पेश कैल गेलै । राज्यके उद्यम आउ सामूहिक कृषिके माध्यमसे कृषि उत्पादन पर राज्यके स्वामित्व होवहे । स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, आवास आउ खाद्य उत्पादन नियन अधिकांश सेवा सब्सिडी वाला या राज्य-वित्त पोषित हे । १९९४ से १९९८ तक उत्तर कोरियामे अकाल पड़लै हल जेकर परिणामस्वरूप २.४ से ४.२ लाख लोगके मौत भेलै आउ देश अखनियो खाद्य उत्पादनमे सङ्घर्ष करैत हे ।[] उत्तर कोरिया सोङ्गुन या "सैन्य-पहिले" नीतिके पालन करहे ।[] १२.१ लाखके एकर सक्रिय सेना, चीन, अमेरिका आउ भारतके बाद दुनियामे चौथा सबसे बड़ हे ।[] नार्थ कोरिया एक परमाणु हथियार सम्पन्न देश हैं।[१०][११] उत्तर कोरिया अपनाके एक नास्तिक देश मानहे । हियाँ पर कौनो आधिकारिक पन्थो नै हे ।

  1. "गुरिल्ला वार क्षमताओं को बढ़ाता नार्थ कोरिया :यू.एस". FOX News Network, LLC. Associated Press. 23 जून 2009. मूलसे 27 जून 2009 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 4 जुलाई 2009.
  2. "Preamble". Socialist Constitution of the Democratic People's Republic of Korea. प्योङ्गयाङ्ग: Foreign Languages Publishing House. 2014. प॰ 1. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-9946-0-1099-1. मूल (PDF) से 8 June 2016 के पुरालेखित Amended and supplemented on 1 April, Juche 102 (2013), at the Seventh Session of the Twelfth Supreme People's Assembly.
  3. "Report of the Commission of Inquiry on Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea, Chapter VII. Conclusions and recommendations", संयुक्तराष्ट्र मानवाधिकार उच्चायुक्त कार्यालय, प॰ 346, 17 फरवरी 2014, मूलसे 27 फरवरी 2014 के पुरालेखित, अभिगमन तिथि 1 नवम्बर 2014
  4. "Issues North Korea". एमनेस्टी इण्टर्नेशनल यूके. मूल से 2 जुलाई 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 1 नवम्बर 2014.
  5. "World Report 2014: North Korea". ह्युमन राइटस वाच. मूलसे 7 जुलाई 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 1 नवम्बर 2014.
  6. "The Parliamentary System of the Democratic People's Republic of Korea" (PDF). संवैधानिक आउ संसदीय जानकारी. Association of Secretaries General of Parliaments (ASGP) of the Inter-Parliamentary Union. प॰ 5. मूल (PDF) से 3 मार्च 2012 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 1 अक्टूबर 2010.
  7. "UN: North Korea's policies cause the nation's food shortages". Pajamas Media. 23 अक्टूबर 2009. मूलसे 21 अप्रैल 2012 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 22 अक्टूबर 2011.
  8. H. Hodge (2003). "North Korea’s Military Strategy"
    Archived २०१३-०२-२४ at the वेबैक मशीन, Parameters, U.S. Army War College Quarterly.
  9. Bureau of East Asian and Pacific Affairs (अप्रैल 2007). "पृष्ठभूमि नोट: उत्तर कोरिया". संयुक्तराज्य गृह विभाग. मूलसे 1 जुलाई 2009 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 1 August 2007.
  10. "सशस्त्र बलों: पूरी तरह से सशस्त्र सेना". द इकोनोमिस्ट. 19 जुलाई 2011. मूलसे 28 जुलाई 2011 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 जुलाई 2011.
  11. Anthony H. Cordesman (21 जुलाई 2011). कोरियाई सैन्य बैलेंस (PDF). Center for Strategic & International Studies. प॰ 156. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-0-89206-632-2. मूलसे 11 अक्तूबर 2011 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 28 जुलाई 2011. The DPRK has implosion fission weapons.