सामग्री पर जैथिन

एसआइ व्युत्पन्न इकाई

विकिपीडिया से

एसआइ व्युत्पन्न इकाई एसआइ मापन प्रणालियेके भाग हे । एकरा मूल इकाईसे व्युत्पन्न करके बनावल जाहे ।

व्युत्पन्न इकाई, अपन विशेष नाम सहित

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]

मूल इकाईके एके जोरे रखके अन्य मात्राके इकाई व्युत्पन्न कैल जा सकहे । दु आम रहित इकाई रेडियन आउ स्टर्डियन सहित बीस व्युत्पन्न इकाई अपन विशेष नाम सहित हे -

एसआइ मूल इकाईसे व्युत्पन्न मुख्य इकाई
नाम चिह्न मात्रा अन्य इकाईमे पद मूल इकाईमे पद
हर्ट्ज Hz आवृत्ति 1/s s−1
न्यूटन N बल, भार m∙kg/s2 m∙kg∙s−2
पास्कल Pa दबाव, दाब N/m2 m−1∙kg∙s−2
जूल J ऊर्जा, कार्य, ऊष्मा N∙m = C·V = W·s m2∙kg∙s−2
वाट W शक्ति, विकिरणी बहाव J/s = V·A m2∙kg∙s−3
कूलम्ब C विद्युत आवेग या विद्युत बहाव s∙A s∙A
वोल्ट V वोल्टेज, विद्युत विभवान्तर, इलेक्ट्रोमोटिव बल W/A = J/C m2∙kg∙s−3∙A−1
फेराड F विद्युत धारिता C/V m2∙kg−1∙s4∙A2
ओह्म Ω विद्युत प्रतिरोध, प्रतिबाधा, प्रतिघात V/A m2∙kg∙s−3∙A−2
सीमेन्स S विद्युत चालकता 1/Ω m−2∙kg−1∙s3∙A2
वेबर Wb चुम्बकीय बहाव J/A m2∙kg∙s−2∙A−1
टेस्ला T चुम्बकीय क्षेत्र V∙s/m2 = Wb/m2 = N/(A∙m) kg∙s−2∙A−1
हेनरी H प्रेरकत्व V∙s/A = Wb/A m2∙kg∙s−2∙A−2
सेल्सियस °C सेल्सियस तापमान t°C = tK  273.15 K
ल्यूमेन lm प्रकाशीय बहाव cd∙sr cd
लक्स lx प्रदीपन lm/m2 m−2∙cd
बेक्वेरल Bq रेडियोधर्मिता (क्षय प्रति इकाई समय) 1/s s−1
ग्रेय Gy (आयनीकरण विकिरणके) अवशोषित मात्रा J/kg m2∙s−2
सेवर्ट Sv (आयनीकरण विकिरणके) समान मात्रा J/kg m2∙s−2
कटल kat उत्प्रेरण क्रिया mol/s s−1∙mol
एसआइ इकाईसे व्युत्पन्न कैल गेल मिश्रित इकाई
नाम चिह्न मात्रा एसआइ मूल इकाईमे पद लेखन
वर्ग मीटरm2 क्षेत्रm2
घन मीटरm3 आयतनm3
मीटर प्रति सेकेण्डm/s गति, वेगm•s1
मीटर प्रति सेकेण्ड वर्गm/s2 त्वरणm•s2
मीटर प्रति सेकेण्ड घनm/s3 झटकाm•s3
मीटर प्रति सेकेण्ड4 m/s4 स्नैपm•s4
रेडियन प्रति सैकिण्डrad/s कोणीय वेगs1
न्यूटन सेकेण्डN•s संवेग, आवेगkg•m•s1
न्यूटन मीटर सैकिण्डN•m•s कोणीय संवेगkg•m2•s1
न्यूटन मीटरN•m बलाघूर्णkg•m2•s2
प्रतिलोम मीटरm1 तरङ्ग सङ्ख्याm1
किलोग्राम प्रति घन मीटरkg/m3 घनत्व, भार घनत्वkg•m3
घन मीटर प्रति किलोग्रामm3/kg विशिष्ट आयतनkg1•m3
मोल प्रति घन मीटरmol/m3 (पदार्थके) मात्रा सान्द्रताm3•mol
घन मीटर प्रति मोलm3/mol मोलीय घनत्वm3•mol1
जूल प्रति केल्विनJ/K ऊष्मा क्षमता, entropykg•m2•s2•K1
जूल प्रति केल्विन मोलJ/(K•mol) मोलीय तापीय धारिता, मोलीय एण्ट्रापी kg•m2•s2•K1•mol1
जूल प्रति किलोग्राम केल्विन J/(K•kg) विशिष्ट ऊष्मा क्षमता, विशिष्ट entropy m2•s2•K1
जूल प्रति मोलJ/mol मोलीय ऊर्जाkg•m2•s2•mol1
जूल प्रति किलोग्रामJ/kg विशिष्ट ऊर्जाm2•s2
जूल प्रति घन मीटरJ/m3 ऊर्जा घनत्वkg•m1•s2
न्यूटन प्रति मीटरN/m = J/m2 सतही तनावkg•s2
वाट प्रति वर्ग मीटरW/m2 heat flux density, irradiancekg•s3
वाट प्रति मीटर केल्विन W/(m•K) उष्ण चालकता kg•m•s3•K1
वर्ग मीटर प्रति सेकेण्ड m2/s kinematic viscosity, diffusion coefficient m2•s1
पास्कल सैकिण्ड Pa•s = N•s/m2 गत्यात्मक चिपचिपाहटkg•m1•s1
कूलम्ब प्रति घन मीटर C/m3 विद्युत आवेग घनत्वm3•s•A
एम्पीयर प्रति वर्ग मीटरA/m2 विद्युत धारा घनत्वA•m2
सीमेन्स प्रति मीटरS/m चालकता kg1•m3•s3•A2
सीमेन्स वर्ग मीटर प्रति मोल S•m2/mol मोलीय चालकताkg-1•s3•mol1•A2
फराड प्रति मीटरF/m पर्मिटिविटीkg1•m3•s4•A2
हेनरी प्रति मीटरH/m पारगम्यताkg•m•s2•A2
वोल्ट प्रति मीटर V/m विद्युत क्षेत्र बलkg•m•s3•A1
एम्पीयर प्रति मीटरA/m चुम्बकीय क्षेत्र बलA•m1
केण्डेला प्रति वर्ग मीटरcd/m2 luminancecd•m2
कूलम्ब प्रति किलोग्रामC/kg exposure (X and gamma rays)kg1•s•A
ग्रेय प्रति सेकेण्डGy/s absorbed dose ratem2•s3
ओह्म मीटरΩ•m resistivitykg•m3•s3•A2
बदली
  • I. Mills, Tomislav Cvitas, Klaus Homann, Nikola Kallay, IUPAC: Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry, 2nd edition (June 1993), Blackwell Science Inc (p. 72)