किर्गिजस्तान
किर्गिज गणराज्य Кыргыз Республикасы Кыргызская Республика | |
|---|---|
राष्ट्रगान: Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимни ("किर्गिज़ गणराज्य का राष्ट्रगान") | |
| राजधानी आउ सबसे बड़का नगर | बिस्केक |
| आधिकारिकभाषा | किर्गिज (बोलचाल) रूसी (आधिकारिक) |
| नृजातीय समूह | 77.8% किर्गिज 14.2% उज्बेक 3.8% रूसी 1.0% दुङ्गन 0.9% ताजिक |
| निवासीनाम | किर्गिज किर्गिजस्तानी |
| सरकार | अध्यक्षीय गणराज्य |
| अल्माज्बेक अताम्बायेव | |
| ईगोर चौडीनोव | |
| स्वाधिनता | |
| ५ दिसम्बर १९३६ | |
• घोषणा | ३१ अगस्त १९९१ |
• पूर्ण | २५ दिसम्बर १९९१ |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (८७मा) |
• जलक्षेत्र (%) | 3.6 |
| जनसङ्ख्या | |
• २०२४ आकलन | 61,72,101 (११०मा) |
• १९९९ जनगणना | ४,८९६,१०० |
• जनघनत्व | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (१७६मा) |
| जिडिपि (पिपिपि) | २००८ प्राक्कलन |
• कुल | $११.५८० बिलियन (-) |
• प्रतिव्यक्ति | $२,१८० (-) |
| माविसू (२०१३) | मध्यम · १२५मा |
| मुद्रा | सोम (KGS) |
| समय मण्डल | युटिसि+६ (KGT) |
| दूरभाष सङ्केत | ९९६ |
| इण्टरनेट टिएलडि | .kg किर्गिज |
किर्गिजस्तान (किर्गिज: Кыргызстан, रूसी: Кыргызская), आधिकारिक तौरपर किर्गिज गणराज्य मध्य एसियामे स्थित एक देश हे । चारो दने जमीन आउ पहाड़ीसे घेराएल ई देशके सीमा उत्तरमे कजाखस्तान, पश्चिममे उज्बेकिस्तान, दक्षिणपश्चिममे ताजिकिस्तान आउ पूर्वमे चीनसे भेटहे । "किर्गिज" जेकरासे देशके नाम पड़लै हे, शब्दके उत्पति मूलतः "चालीस लड़की" या फिर "चालीस जनजाति" मानल जा हे । जे सम्भवतः महानायक मानस दने इङ्गित करहे जे किँवदन्तीके अनुसार खितानके विरुद्ध चालीस जनजातिके एकजुट कैलन हल । किर्गिजस्तानके झण्डामे सूर्यके चालीस किरण मानसके एही चालीस जनजातिके प्रतीक हे ।
इतिहास
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]डेविड सि किङ्गके अनुसार वर्तमान किर्गिजस्तानमे सिथियन शुरुआती निवासी हलन ।
८४० ईस्वीमे उइगर खगनेटके हरावेके बाद किर्गिज राज्य अपन सबसे बड़ विस्तार पर पहुँच गेलै । १०मा शताब्दीसे किर्गिज तियान शान शृङ्खला तक पहुँच गेलै आउ लगभग २०० वर्ष तक ई क्षेत्र पर अपन प्रभुत्व बनैलै रखकै ।
१२मा शताब्दीमे मङ्गोल विस्तारके परिणामस्वरूप किर्गिज प्रभुत्व अल्ताई शृङ्खला आउ सियान पर्वत तक सिकुड़ गेलै हल । तेरहमा शताब्दीमे मङ्गोल साम्राज्यके उदयके साथे किर्गिज दक्षिणमे चल गेलै । किर्गिज शान्तिपूर्वक १२०७ मे मङ्गोल साम्राज्यके भाग बन गेलै ।
इस्किक कुल झील रेशम मार्ग पर एक स्टापओवर हलै जे व्यापारी आउ सुदूर पूर्वसे यूरोपके अन्य यात्रीला एक मार्ग हलै ।
मङ्गोल द्वारा १७मा शताब्दीमे मञ्चूरीय किङ्ग राजवंश द्वारा १८मा शताब्दीके मध्यमे आउ १९मा शताब्दीके शुरुआती दिनमे कोकन्दके उज्बेक खानेत द्वारा किर्गिज जनजातिके हटा देल गेलै हल ।
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ↑ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. २०१४. pp. २१–२५. Archived (PDF) from the original on 29 जुलाई 2016. Retrieved २७ जुलाई २०१४.
{{cite web}}: Check date values in:|accessdate=and|date=(help)