सामग्री पर जैथिन

गया जिला

विकिपीडिया से
(गया मण्डल से पुनर्निर्देशित)
गया जिला
जिला
बोधगयामे महाबुद्ध प्रतिमा
बिहारमे गया जिलाके स्थानके अवस्थिति
बिहारमे गया जिलाके स्थान
देश भारत
राज्यबिहार
प्रमण्डलमगध
मुख्यालयगया
प्रखण्ड24
सरकार
  सान्सद्जीतनराम माञ्झी (हम)
  लोकसभा निर्वाचनक्षेत्रगया
  बिधायक (गयानगर)(श्री) डाॅ॰ प्रेमकुमार (भाजपा)
क्षेत्रफल
  कुल4,976 किमी2 (1,921 वर्ग मील)
  क्रमबिहारमे दोसरा
जनसङ्ख्या
 (२०११)
  कुल४३५९७०० (२०११ जनगणना)
  घनत्व
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता६३.६७%
  लिङ्गानुपात९३२
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भा मा स)
पिनकोड
मुख्य राजमार्गरा रा २, रा रा ८२, रा रा ८३
जालस्थलgaya.nic.in

गया जिला भारतके बिहार राज्यके एगो जिला है । जिलाके मुख्यालय गया है । ई क्षेत्रके लोग मगही बोलहथिन ।[][] गया जिला भारतके बिहार राज्यके अड़तीस जिलामे से एक है । एकर आधिकारिक स्थापना ३ अक्टूबर १८६५ के होलैहल । ई जिला दक्खिनदन्ने झारखण्ड राज्ज साथे सीमा साझा करहै । गया नगर बिहारके दोसरा सबसे बड़का नगर है ।

गयाके उल्लेख हिन्दु महाकाव्य रामायण आउ महाभारतमे मिलहै । कहल जाहै कि राम, सीता आउ लक्ष्मण साथे, अपन पिता दशरथके पिण्डदान देवेला गया गेलन हल । महाभारतमे ई स्थानके पहचान गयापुरीके रूपमे करल गेलहै । बायु पुराणमे कहल गेलहै कि गयासुर एगो राक्षस (असुर) के नाम हलै जेकर देह कठोर तपस्या करे आउ बिष्णुसे आशीर्वाद प्राप्त करेके बाद पवित्र हो गेलैहल । ऐसन कहल गेलैहल कि गयासुरके देद गयाक्षेत्रके नामसे जानल जाइत रहतै ।

गया जिलामे ४ अनुमण्डल आउ २४ प्रखण्ड (ब्लॉक) आवहै:[]

अनुमण्डल प्रखण्ड
सदर गया सदर
बेलागञ्ज
वजीरगञ्ज
मानपुर
बोधगया
टनकुप्पा
फतेहपुर
टेकारी कोच
टेकारी
गुरारू
परैया
नीमचक बथानी खिजरसराय
अतरी
बथानी
मुहरा
शेरघाटी गुरुआ
आमस
बाँकेबजार
इमामगञ्ज
डुमरिया
शेरघाटी
डोभी
मोहनपुर
बाराचट्टी
ऐतिहासिक जनसङ्ख्या
बरिसजन॰±% p.a.
1901७,९१,०९६    
1911८,२९,१३९+0.47%
1921८,२६,०३९−0.04%
1931९,१६,४०८+1.04%
1941१०,६४,८५४+1.51%
1951११,७८,०९३+1.02%
1961१३,९२,४७२+1.69%
1971१७,२५,५८३+2.17%
1981२१,५०,४०६+2.23%
1991२६,६४,८०३+2.17%
2001३४,७३,४२८+2.69%
2011४३,९१,४१८+2.37%
source:[]
गया जिलामे धरम (२०११)[]
धरम वा मत प्रतिशत
हिन्दुधरम
 
88.27%
इस्लाम
 
11.12%
अन्य अथवा न बतावल
 
0.61%

२०११ के जनगणना अनुसार गया जिलाके जनसङ्ख्या ४३,९१,४१८ है,[][] जे लगभग मोल्दोवा राष्ट्र वा अमेरिकी राज्य केण्टकी के बराबर है ।[] जेकरासे एकरा भारतमे ४२मा स्थान भेँटह (कुल ६४० मे से) ।[] जिलाके जनसङ्ख्या घनत्व 880 प्रत्येक वर्ग किलोमीटर में निवासी (2,300/वर्ग मील) निवासी प्रति बर्गकिलोमीटर है ।[] २००१-२०११ के दशकमे एकर जनसङ्ख्या बृद्धिदर २६.०८% हलै । गयामे लिङ्गानुपात प्रति १,००० पुरुषपर ९३२ महिलाके है[] आउ साक्षरतादर ६६.३५% है । १३.२४% जनसङ्ख्या नगरी क्षेत्रमे रहहै । अनुसूचित जाति आउ अनुसूचित जनजाति क्रमशः जनसङ्ख्याके ३०.३९% आउ ०.०७% है ।[]

गया जिलामे भाषा (२०११)[]

  हिन्दी (51.36%)
  मगही (41.37%)
  उर्दू (7.04%)
  अन्य (0.23%)

भारतके २०११ के जनगणना खनि जिलाके ५१.३६% जनसङ्ख्या हिन्दी, ४१.३७% मगही आउ ७.०४% उर्दू अपन प्रथमभाषाके रूपमे बोलहलै ।[]

  1. "Bihar Tourism: Retrospect and Prospect
    Archived २०१७-०१-१८ at the वेबैक मशीन," Udai Prakash Sinha and Swargesh Kumar, Concept Publishing Company, 2012, ISBN 9788180697999
  2. "Revenue Administration in India: A Case Study of Bihar," G. P. Singh, Mittal Publications, 1993, ISBN 9788170993810
  3. "Subdivision and Blocks | Gaya | India" (English मे). अभिगमन तिथि 2024-01-07.
  4. "Table A-02 Decadal Variation in Population Since 1901: Bihar" (PDF). census.gov.in. भारतके रजिस्ट्रार जेनरल आउ जनगणना आयुक्त.
  5. "Table C-01 Population by Religion: Bihar". censusindia.gov.in. Registrar General and Census Commissioner of India. 2011.
  6. 1 2 3 4 5 "District Census Handbook: Gaya" (PDF). Census of India. Registrar General and Census Commissioner of India. 2011.
  7. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". मूल से 27 September 2011 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2011-10-01. Moldova 4,314,377 July 2011 est.
  8. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. मूल से October 19, 2013 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2011-09-30. Kentucky 4,339,367
  9. 1 2 "Table C-16 Population by Mother Tongue: Bihar". censusindia.gov.in. Registrar General and Census Commissioner of India. 2011.