सामग्री पर जैथिन

ग्वालियर

विकिपीडिया से
ग्वालियर
ग्वालियर
नगर
ग्वालियर मध्यप्रदेशपर अवस्थित
ग्वालियर
ग्वालियर
मध्यप्रदेशे स्थिति
निर्देशाङ्क: 26°13′19″N 78°10′41″E / 26.222°N 78.178°E / 26.222; 78.178निर्देशाङ्क: 26°13′19″N 78°10′41″E / 26.222°N 78.178°E / 26.222; 78.178
देश भारत
राज्यमध्यप्रदेश
जिलाग्वालियर जिला
जनसङ्ख्या
 (2011)
 • कुल१०,६९,२७६
भाषा
 • प्रचलितबुन्देली
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)

ग्वालियर (बुन्देली: ग्वालियर) भारतके मध्यप्रदेश राज्यके ग्वालियर जिलामे स्थित एगो ऐतिहासिक नगर आउ राज्यके एगो प्रमुख नगर हे । ई जिलाके मुख्यालयो हे ।[१][२]

भौगोलिक दृष्टिसे ग्वालियर राज्यके उत्तरमे स्थित हे । ई नगर आउ एकर प्रसिद्ध दुर्ग उत्तरभारतके प्राचीन नगरके केन्द्र रहलै हे । ई नगर कछवाहाके राजधानी रहलै हे ।

ग्वालियरके प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीके प्रमुख स्मार्ट सिटी मिशनके अन्तर्गत स्मार्ट सिटीके रूपमे विकसित होवेवाला सौ भारतीय नगरमे से एकके रूपमे चुनल गेलै हे । [३]

ग्वालियर नगरके नामके पीछे एक इतिहास लुकाएल हे । छठा शताब्दीमे एक कछवाहा राजा भेल सूरजसेन एक बेर एक अज्ञात बीमारीसे ग्रस्त हो मृत्युशैया पर हलन । तखनि 'ग्वालिपा' नामक सन्त उनका ठीक करके जीवनदान देलकै । उनके सम्मानमे ई नगरके नीँव पड़लै आउ एकरा नाम देलन ग्वालियर । कहल जा हे सूरजसेन पालके ८३ वंशज किला पर राज्य कैलकै, किन्तु ८४मा जेकर नाम तेज करण हलै, एकरा हार गेलै ।[४]

  1. ↑ "Inde du Nord: Madhya Pradesh et Chhattisgarh
    Archived २०१९-०७-०३ at the वेबैक मशीन," Lonely Planet, 2016, ISBN 9782816159172
  2. ↑ "Tourism in the Economy of Madhya Pradesh," Rajiv Dube, Daya Publishing House, 1987, ISBN 9788170350293
  3. ↑ "Only 98 cities instead of 100 announced: All questions answered about the smart cities project". Firstpost.com. Archived from the original on 19 जनवरी 2017. Retrieved 2017-06-13.
  4. ↑ Paul E. Schellinger & Robert M. Salkin 1994, पृ॰ 312.