सामग्री पर जैथिन

चन्द्रयान-३

विकिपीडिया से
चन्द्रयान-३
चन्द्रयान-३ के एकीकृत मॉड्यूल, कैप्सूलमे भरल जायेसे एकदम पहिले
चन्द्रयान-३ के एकीकृत मॉड्यूल, कैप्सूलमे भरल जायेसे एकदम पहिले
मिशन प्रकारचन्द्र लैण्डर एवं रोवर
सञ्चालकभारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो)
जालस्थलचन्द्रयान ३
मिशन अवधिविक्रम लैण्डर: <१४ दिन
प्रज्ञान रोवर: <१४ दिन
अन्तरिक्ष यानके गुण
बसचन्द्रयान
निर्माताभारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो)
पेलोड भारप्रणोदक भाग: २१४८ किग्रा
लैण्डर भाग (विक्रम): २६ किग्रा के (प्रज्ञान) रोवर सहित १७५२ किग्रा
कुल: ३९०० किग्रा
ऊर्जाप्रणोदक भाग: ७५८ W
लैण्डर भाग: ७३८ W
रोवर: ५० W
मिशनके आरम्भ
प्रक्षेपण तिथि१४ जुलाई २०२३ १४:३५ भामास, (०:०५ युटीसी)[]
रॉकेटएलवीएम३-एम४
प्रक्षेपण स्थलसतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र
ठेकेदारभारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन
चन्द्रमा ऑर्बिटर
अन्तरिक्ष यान कम्पोनेण्टलैण्डर
कक्षीय निवेशन५ अगस्त २०२३
चन्द्रमा लैण्डर
अन्तरिक्ष यान कम्पोनेण्टरोवर
लैण्डिङ्ग तिथि२३ अगस्त २०२३ १८:०४ आइएसटी[]
लैण्डिङ्ग साइट69°22′03″S 32°20′53″E / 69.367621°S 32.348126°E / -69.367621; 32.348126निर्देशाङ्क: 69°22′03″S 32°20′53″E / 69.367621°S 32.348126°E / -69.367621; 32.348126 (मैनजीनस आउ सिमपेलिनस गड्ढाके बीचे)[]
alt=|320px|



भारतीय चन्द्रयान अभियान (इसरो)
 चन्द्रयान-२ चन्द्र ध्रुवीय अन्वेषण मिशन (LUPEX)

चन्द्रयान-३ चन्द्रमा पर खोजबीन करेला भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो) द्वारा भेजल गेल तेसर भारतीय चन्द्र मिशन हे ।[][] एकरामे चन्द्रयान-२ नियन एगो लैण्डर आउ एगो रोवर हे, किन्तु एकरामे कक्षित्र (ऑर्बिटर) नै हे ।[][]

ई मिशन चन्द्रयान-२ के अगिला कड़ी हे, काहेकि पिछलका मिशन सफलतापूर्वक चन्द्रमाके कक्षामे प्रवेश करेके बाद अन्तिम समयमे मार्गदर्शक [[सॉफ्टवेयर]मे गड़बड़ीके चलते उतरेके नियन्त्रित प्रकियामे विफल हो गेल हल, सॉफ्ट लैण्डिङ्गके पुनः सफल प्रयास करेला ई नया चन्द्र परियोजनाके प्रस्तावित कैल गेल हल ।[]

चन्द्रयान-३ के प्रक्षेपण सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र (शार), श्रीहरिकोटासे १४ जुलाई, २०२३ शुक्रवारके भारतीय समय अनुसार दुपहर २:३५ बजे भेल हल ।[] ई यान चन्द्रमाके दक्षिणी ध्रुव भिजुनके सतह पर ५ अगस्त २०२३ के भारतीय समय अनुसार साञ्झ ०६:०४ बजेके आसपास सफलतापूर्वक उतर चुकल हे ।[] एकरे साथे भारत चन्द्रमाके दक्षिणी ध्रुव पर सफलतापूर्वक अन्तरिक्ष यान उतारेवाला पहिला आउ चन्द्रमा पर उतरेवाला चौथा देश बन गेल ।[१०][११]

  1. "ISRO to launch moon mission Chandrayaan-3 on July 14. Check details" [इसरो 14 जुलाई को लॉन्च करेगा चंद्रमा मिशन चंद्रयान-3. विवरण जाँचें]. हिन्दुस्तान टाइम्स. 6 जुलाई 2023. अभिगमन तिथि 6 जुलाई 2023.
  2. 1 2 "Chandrayaan-3 Landing in Evening: इसरो शाम को क्यों करा रहा चंद्रयान-3 की लैंडिंग, क्या चाँद की सतह पर अंधेरे में उतरेगा?". आज तक. 21 अगस्त 2023. अभिगमन तिथि 23 अगस्त 2023.
  3. "Mission homepage" [मिशन होमपेज] (English मे). मूलसे 23 जून 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 29 जून 2023.
  4. "As Chandrayaan-3 and Luna 25 prepare to land on Moon, two questions" [जबकि चंद्रयान-3 और लूना 25 चंद्रमा पर लैंड करने की तैयारी में हैं, दो प्रश्न] (English मे).
  5. "Press Meet - Briefing by Dr. K. Sivan, Chairman, ISRO" [प्रेस मुलाक़ात - इसरो के अध्यक्ष डॉ. के. सिवन द्वारा वार्ता]. isro.gov.in (English मे). 1 जनवरी 2020. मूल से 5 अक्टूबर 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 3 जनवरी 2020.
  6. कुमार, चेतन (2 जनवरी 2020). "Chandrayaan-3 to cost Rs 615 crore, launch could stretch to 2021" [चन्द्रयान-३ के लागत रुपैया ६१५ करोड़ होतै, २०२१ तक खिँच सकहै लॉन्च तिथि]. द टाइम्स आफ इण्डिया (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 3 जनवरी 2020.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  7. "NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details" [नासा - एनएसएसडीसीए - स्पेसक्राफ्ट - विवरण] (अङ्ग्रेजी मे).सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  8. गुप्तन, महेश (16 नवम्बर 2019). "How did Chandrayaan 2 fail? ISRO finally has the answer" [चन्द्रयान २ विफल कैसे भेल? इसरो भिजुन अन्ततः हे उत्तर]. द वीक (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 3 जनवरी 2020.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  9. "चंद्रयान-3 रॉकेट ट्रांसपोर्ट: रॉकेट जहां जोड़ा जाता है, वहां से कैसे पहुंचता है लॉन्च पैड तक?". आज तक. 7 जुलाई 2023. अभिगमन तिथि 11 जुलाई 2023.
  10. "चंद्रयान-3: चांद के दक्षिणी ध्रुव पर पहुंचकर भारत ने रचा इतिहास". बीबीसी समाचार हिन्दी. 23 अगस्त 2023. अभिगमन तिथि 23 अगस्त 2023.
  11. "चंद्रयान 3 : भारत ने अंतरिक्ष में रचा इतिहास, चांद के साउथ पोल पर उतरा विक्रम लैंडर". एनडीटीवी इण्डिया. अभिगमन तिथि 23 अगस्त 2023.

Archived २०२३-०८-३० at the वेबैक मशीन