जोर्डन
जोर्डनके हाशेमी राज्य الْمَمْلَكَة الْأُرْدُنِيَّة الْهَاشِمِيَّة | |
|---|---|
ध्येय वाक्य: الله، الوطن، الملك ("अल्लाह, देश, राजा") | |
राष्ट्रगान: السلام الملكي الأردني (जोर्डनके शाही गान) | |
| राजधानी आउ सबसे बड़का नगर | अम्मान |
| आधिकारिकभाषा | अरबी |
| सरकार | |
• राजा | अब्दुल्ला द्वितीय |
| जाफर हस्सान | |
| विधानमण्डल | संसद् |
| स्थापित | |
• अमीरात | 11 अप्रैल 1921 |
| 25 मई 1946 | |
• संविधान | 11 जनवरी 1952 |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (110मा) |
• जलक्षेत्र (%) | 0.6 |
| जनसङ्ख्या | |
• 2023 आकलन | 1,14,84,805 (84मा) |
• जनघनत्व | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (70मा) |
जोर्डन वा उर्दुन (अरबी: الْأُرْدُن), दक्षिणपश्चिम एसियामे अकाबा खाड़ीके दक्षिणमे सीरीय मरुस्थलके दक्षिणी भागे अवस्थित एक अरब देश हे । देशके उत्तर दने सीरिया, उत्तरपूर्व दने इराक, पश्चिम दने पश्चिमी तट आउ इजराइल आउ पूर्व एवं दक्षिण दने साउदी अरब स्थित है । जोर्डन इजरायल सङ्गे मृत सागर आउ अकाबाके खाड़ीके तट रेखा इजरायल, साउदी अरब आउ मिस्रके साथे नियन्त्रण करहे । जोर्डनके जादेतर भाग मरुस्थससे घेराएल हे, विशेष रूपसे अरब मरुस्थल; हालाँकि उत्तरपश्चिमी क्षेत्र, जोर्डन नदीके साथे, उपजाऊ चापाकारके भाग मानल जा हे । देशके राजधानी अम्मान उत्तरपश्चिम दने स्थित हे ।
इतिहास
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]मेसोपोटामियाके कालसे एहाँ नबाती साम्राज्यके शासन हलै । ओही अरबी लिपिके विकास कैलन जेकरासे आधुनिक अरबीके लेखन आरम्भ भेलै । दक्षिण दने अदोमके साम्राज्य हलै । रोमन कालमे ढेर स्वायत्त राज्य भेलै । यहूदी विद्रोहके दबावेके बाद एकरा सीरिया फिलेस्तीना प्रान्तके अङ्ग बनावल गेलै । एकरा बाद जोर्डन नदीके पूर्वी तटे पार्थीय आउ बादमे तीसरी शताब्दीमे इरानी सासानी साम्राज्यके अधिकार बनलै ।
अरबके साम्राज्य निर्माण कालमे ई राशिदुन कालेमे अधिकृत हो गेलै हल । एकर बाद हियाँ इस्लामके प्रचार होलै । ढेर शताब्दी तक एकरा पर इस्लामी खिलाफत जे दमिश्क आउ फिर बगदादमे केन्द्रित हलै, के शासन रहलै । मङ्गोल (१२५९), क्रूसेडर (१०२०), अय्यूबी (११७०) एवं मामलुक शासनके बाद एकरा पर १५१६ मे उस्मानी तुर्कके अधिकार बनलै । अन्य अरबी राष्ट्रके साथे एहु उस्मानी तुर्कके विरुद्ध पहिला विश्वयुद्धमे भाग लेलकै । युद्धमे तुर्कीके हार भेलै आउ ई ब्रिटिश शासनके अङ्ग बनलै । १९४६ मे ई स्वतन्त्र भेलै । यरुशलमके लेके इजरायल सङ्गे सङ्घर्ष होवैत रहलै । १९६७ के छौ दिनके युद्धोमे जोर्डनके अपन प्रदेश हारे पड़लै ।