ताजिकिस्तान
ताजिकिस्तान गणराज्य Ҷумҳурии Тоҷикистон Республика Таджикистан | |
|---|---|
ध्येय वाक्य: Истиқлол, Озодӣ, Ватан स्वतन्त्रता, स्वाधिनता, देश | |
राष्ट्रगान: सुरुदी मिल्ली | |
| राजधानी आउ सबसे बड़का नगर | दुशान्बे |
| आधिकारिकभाषा | |
| सरकार | एकल राज्य |
| इमोमली रहमान | |
| ओकिल ओकिलोव | |
| स्वतन्त्र | |
• सामानी साम्राज्यके स्थापना | 875 |
• | ९ सितम्बर १९९१ |
• पूर्ण | २५ दिसम्बर १९९१ |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). |
• जलक्षेत्र (%) | 0.3 |
| जनसङ्ख्या | |
• जुलाई 2007 आकलन | 73,20,0001 (१००मा1) |
• 2000 जनगणना | 61,27,000 |
| जिडिपि (पिपिपि) | 2023 प्राक्कलन |
• कुल | $53.679 अरब [१] (११९मा) |
• प्रतिव्यक्ति | $5,361[१] (१५३मा) |
| माविसू (2021) | मध्यम · ११३मा |
| मुद्रा | सोमोनी (TJS) |
| समय मण्डल | युटिसि+५ (TJT) |
| दूरभाष सङ्केत | 992 |
| इण्टरनेट टिएलडि | .tj |
| |
ताजिकिस्तान (ताजिकी: Тоҷикистон, रूसी: Таджикистан) मध्य एसियामे स्थित एक देश हे जे चारो दनेसे भूमिसे घेराएल (स्थलवेष्ठित) हे । ई पहिले सोवियत सङ्घके भाग हलै आउ ऊ देशके विघटनके बाद वर्ष १९९१ मे एक स्वतन्त्र देश बनलै । १९९२-९७ के कालमे गृहयुद्धके मार झेलले ई देशके कूटनैतिक-भौगोलिक स्थिति बड़ी महत्वपूर्ण हे । ई उज्बेकिस्तान, अफगानिस्तान, किर्गिजस्तान आउ चीनके मध्य स्थित हे । एकर इलावा पाकिस्तानके उत्तरी इलाकासे ई केवल अफगानिस्तानके बदख्शान प्रदेशके पतला-सुन वखाने गलियारा अलगे करहे ।
ताजिकिस्तानके राजधानी दुशान्बे नगर हे आउ एहाँके भाषाके ताजिक कहल जा हे जे फारसी भाषाके एक रूप मानल जा हे । ई भाषाके सीरिलिक अक्षरमे लिखल जा हे जेकरामे रूसी आउ कुछ अन्य भाषो लिखल जा हे ।
ताजिकिस्तानके अर्थ हे "ताजिकके देश", जैसन कि ई क्षेत्रके बड़ी अन्य देशके नामके साथे "स्तान" लगहे । जैसेकि किर्गिजस्तान, हिन्दुस्तान, पाकिस्तान, अफगानिस्तान आदि । मानल जा हे कि 'ताजिकिस्तान' मे 'ताज' शब्द पामीरके गाँठके 'ताज' के रूपमे देखके रखल गेलै हे । जे प्रकार कहियो-कहियो हिमालयके भारतके 'हिमकिरीट' ('बरफके ताज') कहल जा हे । 'ताज' मे समयके साथ 'क' शब्दके सुन्दर बनावेला पुरानकालसे जोड़ल जाइत हे ।
'ताजिक' शब्दके प्रयोग इरानीके तुर्कसे विभक्त करेला प्रयोग होवैत आवैत हे । सबके सम्बोधित करेला 'ताजिक-ओ-तुर्क' पदके प्रयोग होवहलै । इतिहासमे ताजिकिस्तानके लोगके 'ताजिक' एही कहल जाइत रहलै हे किन्तु अखनि एकरा सम्बोधन पर विवाद हे काहेकि एहाँ ताजिक लोगके इलावा उज्बेक लोग आउ रूसियो लोग बसहथिन । उनकर मत हे कि ताजिकिस्तानके लोगके ताजिक कहेके मतलब हे कि ई केवल 'ताजिक मूलके लोगके देश' हे जे उनकाला स्वीकार्य नै हे आउ ई देशके सब लोगके 'ताजिकिस्तानी' बोलावल जाएके चाही ।
एकरो देखथिन
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ताजिक लोग
- ताजिकी भाषा
- ताजिकिस्तानके प्रदेश
- सुरूद-ए-मिल्ली, ताजिकिस्तानके राष्ट्रगान
- दुशान्बे, ताजिकिस्तानके राजधानी
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- 1 2 "World Economic Outlook Database, October 2023". IMF.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष. अभिगमन तिथि 10 अक्टूबर 2023.
- ↑ "Human Development Index (HDI)". hdr.undp.org. एचडिआरओ (मानव विकास रिपोर्ट कार्यालय) संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. अभिगमन तिथि 8 सितम्बर 2022.
- ↑ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 2014. पप॰ 21–25. मूलसे 29 जुलाई 2016 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 27 जुलाई 2014.