तिरुपति
स्वरूप
| तिरुपति తిరుపతి | |
|---|---|
वेङ्कटेश्वर मन्दिर, अलीपीरि गरुड़ सर्कल, श्री वेङ्कटेश्वर विश्वविद्यालय प्रवेशद्वार, तिरुपति अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलके दृश्य, तिरुमाल पहाड़ीके दृश्य, तिरुपति नगरके रात्रिदृश्य, एपिआइआइसि इएमसि तिरुपतिमे फॉक्सलिङ्क सुविधा, मुख्यद्वार आइआइटि तिरुपति | |
| उपनाम: आन्ध्रप्रदेशके आध्यात्मिक राजधानी,विरासत नगरी,भक्तिके नगर | |
![]() तिरुपति नगर | |
| Lua error in package.lua at line 80: module 'मॉड्यूल:Location map/data/एसिया' not found. | |
| निर्देशाङ्क: 13°39′N 79°25′E / 13.65°N 79.42°Eनिर्देशाङ्क: 13°39′N 79°25′E / 13.65°N 79.42°E | |
| देश | |
| राज्य | आन्ध्रप्रदेश |
| क्षेत्र | रायलसीमा |
| जिला | तिरुपति |
| स्थापना | 24 फरवरी 1130 |
| निगमित (नगरपालिका) | 1 अप्रैल 1886 |
| निगमित (निगम) | 2 मार्च 2007 |
| नामस्रोत | वेङ्कटेश्वर |
| वार्ड | 50 |
| सरकार | |
| • प्रकार | महापौर-परिषद |
| • अङ्ग | तिरुपति नगरनिगम, तिरुपति नगरी विकास प्राधिकरण (टियुडिए) |
| • महापौर | बि आर सिरीशा यादव[१] (वाइएसआरसिपि ) |
| क्षेत्रफल | |
| • नगर | 30.01 किमी2 (11.59 वर्ग मील) |
| जनसङ्ख्या (2011) | |
| • नगर | २,९५,३२३ |
| • क्रम | आंध्र प्रदेश में 9वां |
| • घनत्व | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value).) |
| • महानगर | ४,६१,९०० |
| साक्षरता[३] | |
| • साक्षर | 229,730 |
| • प्रभावी साक्षरता दर | 87.55% |
| भाषा | |
| • आधिकारिक | तेलुगु |
| समयमण्डल | युटिसि+५:३० (भामास) |
| पिनकोड | 517501 (Tirupati city) |
| क्षेत्रीय सङ्केत | +91–0877 |
| भूसङ्केत | UN/LOCODE IN TIR[४] |
| भारतके वाहन पञ्जीकरण पट्टिका | Old:AP-03, AP-39, New:AP-40 (2023 से)[५] |
| नामिक जिडिपि (2023-24) | ₹२०,४४४ करोड़ (US$२.४२ अरब) [६] |
| मुद्रा | INR |
| अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल | तिरुपति अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल |
| घरेलू विमानस्थल | तिरुपति विमानस्थल |
| रेलवे स्टेशन | तिरुपति मुख्य रेलवे स्टेशन |
| पुलिस | तिरुपति जिला पुलिस |
| जालस्थल | tirupati |
तिरुपति (तेलुगु: తిరుపతి) भारतके आन्ध्रप्रदेश राज्यके तिरुपति जिलामे स्थित एगो नगर हे । ई जिलाके मुख्यालयो हे । ई नगर महत्वपूर्ण हिन्दु मन्दिर तिरुमल वेङ्कटेश्वर मन्दिर आउ अन्य ऐतिहासिक मन्दिरके घर हे । प्रतिवर्ष लाखके सङ्ख्यामे दर्शनार्थी एहाँ आवहथिन । समुद्रतलसे ३२०० फीट ऊँचाई पर स्थिम तिरुमलके पहाड़ी पर बना श्री वैङ्कटेश्वर मन्दिर एहाँके सबसे बड़ आकर्षण हे । ढेर शताब्दी पूर्व बनल ई मन्दिर दक्षिण भारतीय वास्तुकला आउ शिल्पकलाके अदभूत उदाहरण हे । तिरुपति बालाजी एक बुधविहार हे प्राचीन समयमे एहाँ पर बौद्ध भिक्षु रहल करहलथिन ।
एकरो देखी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ↑ "Dr. Sirisha elected as Tirupati Corporation Mayor". द हन्स इण्डिया (अङ्ग्रेजी मे). 18 मार्च 2021. अभिगमन तिथि 10 अप्रैल 2022.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "City profile". Tirupati Municipal Corporation. मूल से 23 दिसम्बर 2015 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 दिसम्बर 2015.
- 1 2 "Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above" (PDF). Provisional Population Totals, Census of India 2011. मूल (PDF) से 27 अक्टूबर 2011 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 30 अप्रैल 2019.
- ↑ "United Nations – Code for Trade and Transport Locations". अभिगमन तिथि 5 जून 2015.
- ↑ Ahmed, Sayed (5 अप्रैल 2023). "AP 40G : ఏపీలో ప్రభుత్వ వాహనాలకు కొత్త రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ సిరీస్". वन इण्डिया. अभिगमन तिथि 12 फरवरी 2024.
- ↑ "Publications". Directorate of Economics and Statistics Government of Andhra Pradesh. अभिगमन तिथि 13 अगस्त 2025.
श्रेणीसभ:
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Pages with script errors
- सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा
- Wikipedia page with obscure country or subdivision
- Articles containing तेलुगु-language text
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
- विकिडेटा पर उपलब्ध निर्देशाङ्क
- तिरुपति
- तिरुपति जिला
- आन्ध्रप्रदेशके नगर
- Pages using the Kartographer extension
