तुगलक वंश
तुगलक राजवंश (दिल्ली सल्तनत) | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1320–1413[१] | |||||||||||||||||||||||||
दिल्ली सल्तनत के तुगलक वंश के अधीन क्षेत्र, 1330-1335 ई. 1335 ई. के बाद साम्राज्य सिकुड़ गेलै ।[५][७] | |||||||||||||||||||||||||
| राजधानी | दिल्ली | ||||||||||||||||||||||||
| प्रचलितभाषा | फारसीभाषा[८] | ||||||||||||||||||||||||
| धर्म | सुन्नी इस्लाम | ||||||||||||||||||||||||
| सरकार | सल्तनत | ||||||||||||||||||||||||
| सुल्तान | |||||||||||||||||||||||||
• 1320–1325 | गयासुद्दीन तुगलक | ||||||||||||||||||||||||
• 1325–1351 | मुहम्मद बिन तुगलक | ||||||||||||||||||||||||
• 1351–1388 | फिरोज शाह तुगलक | ||||||||||||||||||||||||
• 1388–1413 | तुगलकशाह / अबू बक्र शाह / नासिर उद दीन मुहम्मद शाह तृतीय / महमूद तुगलक / नसरत शाह तुगलक | ||||||||||||||||||||||||
| ऐतिहासिक युग | मध्यकालीन | ||||||||||||||||||||||||
• स्थापित | 1320 | ||||||||||||||||||||||||
• समाप्ति | 1413[१] | ||||||||||||||||||||||||
| मुद्रा | टका | ||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| अखनि जे देशके भाग हे | भारत नेपाल पाकिस्थान बङ्गलादेश | ||||||||||||||||||||||||
तुगलक वंश (फारसी: سلسلہ تغلق) दिल्ली सल्तनतके एक राजवंश हलै जे बरिस 1320 ईस्वीसे लेके बरिस 1414 ईसवी तक दिल्लीके सत्ता पर राज कैलकै । गयासुद्दीन एक नया वंश अर्थात् तुगलक वंशके स्थापना कैलको सिँचाईला नहर के प्रथम निर्माण गयासुद्दीन तुगलकके द्वारा कैल गेलै हल, जे 1412 ईसवी तक राज कैलकै । ई वंशमे तीन योग्य शासक होलै । गयासुद्दीन ओकर पुत्र मुहम्मद बिन तुगलक (1325-51) आउ ओकर उत्तराधिकारी फिरोज शाह तुगलक (1351-87) आउ दिल्ली सल्तनतमे सर्वाधिक नहरके निर्माण फिरोज तुगलक के द्वारा कैल गेलै हल । एकरामे से पहिलका दु शासकके अधिकार करीब-करीब पूरा देश पर हलै । फिरोजके साम्राज्य उनकासे छोट अवश्य हलो, पर तैयो अलाउद्दीन खिलजीके साम्राज्यसे छोट न हलै । फिरोजके मृत्युके बाद दिल्ली सल्तनत के विघटन हो गेलै आउ उत्तर भारत छोट-छोट राज्य मे बँट गेलै । यद्यपि तुगलक 1412 ईस्वी तक शासन करैत रहलै, तथापि 1398 मे तैमूर द्वारा दिल्ली पर आक्रमणके साथे तुगलक साम्राज्यके अन्त मानल जायेके चाही ।[९]
इहो देखी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]तुगलक तैमूर - चगताई खानत सल्तनत
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- 1 2 Edmund Wright (2006), A Dictionary of World History, 2nd Edition, Oxford University Press, ISBN 9780192807007
- ↑ ल. 1375 के कैटलन एटलस के अनुसार करिया खड़ पट्टी वाला ग्रे झण्डा: कैटलन एटलसमे दिल्ली सल्तनतके चित्रण मे

- ↑ Kadoi, Yuka (2010). "On the Timurid flag". Beiträge zur islamischen Kunst und Archäologie. 2: 148.
...helps identify another curious flag found in northern India – a brown or originally silver flag with a vertical black line – as the flag of the Delhi Sultanate (602-962/1206-1555).
- ↑ नोट: अन्य स्रोत दु झण्डके प्रयोगके वर्णन करहै: करिया अब्बासी ध्वज आउ लाल गोरी ध्वज, साथे अमावस्या, एक ड्रैगन के आकृति वाला विभिन्न बैनर या एक शेर । "(अनुवाद) सेनाके साथे बड़-बड़ बैनर ले जा हलै । शुरुआतमे सुल्तान भिजुन खाली दु रङ्ग है: दहिना दने अब्बासिद रङ्गके करिया झण्डा हलै; आउ बामा दने ऊ अपन रंग लाल रखहलै, जे घोर से लेल गेलै हल । कुतुब- उद-दीन ऐबक के मानक पर अमावस्या, ड्रैगन या शेर के आकृति अंकित हलै; फिरोज शाह के झण्डो पर ड्रैगन प्रदर्शित हलै ।" Qurashi, Ishtiyaq Hussian (1942). The Administration of the Sultanate of Delhi. Kashmiri Bazar Lahore: SH. MUHAMMAD ASHRAF. प॰ 143. , इसके अलावा Jha, Sadan (8 January 2016). Reverence, Resistance and Politics of Seeing the Indian National Flag (English मे). Cambridge University Press. प॰ 36. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-1-107-11887-4., एकर इलावा, "(अनुवाद) सुल्तानके दहिना दने अब्बासी के करिया झण्डा आउ बामा दने गोरीके लाल झण्डा हलै ।" Thapliyal, Uma Prasad (1938). The Dhvaja, Standards and Flags of India: A Study (English मे). B.R. Publishing Corporation. प॰ 94. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-81-7018-092-0.
- ↑ Jackson, Peter (2003). The Delhi Sultanate: A Political and Military History. Cambridge, England: Cambridge University Press. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 978-0521543293.
- Schwartzberg, Joseph E. (1978). A Historical atlas of South Asia. Chicago: University of Chicago Press. प॰ 147, map XIV.3 (j). आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 0226742210.
- ↑ Schwartzberg, Joseph E. (1978). A Historical atlas of South Asia. Chicago: University of Chicago Press. प॰ 147, map XIV.3 (j). आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 0226742210.
- ↑ "Arabic and Persian Epigraphical Studies - Archaeological Survey of India". Asi.nic.in. अभिगमन तिथि 2010-11-14.
- ↑ एस. जाबिर रज़ा, TUGHLAQ ADMINISTRATION IN THE LIGHT OF EPIGRAPHIC EVIDENCE,archive.org