दीपावली
| दीपावली | |
|---|---|
रङ्गीन पाउडरके प्रयोग करके रङ्गोली सजाना दीपावलीमे बड़ी प्रसिद्ध है | |
| अन्य नाम | दीपावली |
| अनुयायी | हिन्दु, सिख, जैन आउ बौद्ध [१] |
| उद्देश्य | धार्मिक निष्ठा, उत्सव |
| उत्सव | दिया जलना, घरके सजावट, खरीददारी, आतिशबाजी, पूजा, उपहार, दावत आउ मिठाई |
| आरम्भ | धनतेरस, दीपावलीसे दु दिन पहिले |
| तिथि | कार्तिक माहके अमावस्या |
| समान पर्व | काली पूजा, दीपावली (जैन), बन्दी छोड़ दिवस |
दीपावली (संस्कृत: दीपावलिः) उत्तरी गोलार्धके शरद ऋतुमे प्रतिवर्ष मनावल जायेवाला एगो पौराणिक उत्सव है ।[२][३] ई कार्तिक मासके अमावस्याके मनावल जा है आउ भारतके सबसे बड़ आउ सर्वाधिक महत्वपूर्ण त्योहारमे से एक है । आध्यात्मिक रूपसे ई 'अन्धकार पर प्रकाशके विजय' के दर्शावहै ।[४][५]
शब्द उत्पत्ति
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]दीपावली शब्दके उत्पत्ति संस्कृतके दु शब्द 'दीप' अर्थात् 'दिया' आउ 'आवली' अर्थात् 'श्रृङ्खला' के मिश्रणसे होलै हे । ई उत्सवमे घर आउ मन्दिर पर लाखों प्रकाशके प्रज्वलित कैल जा है ।
अन्य नाम
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]दीपावली जेकरा दिवालियो कहल जा हे ओकरा अन्य भाषामे अलगे-अलगे नामसे बोलवल जा है जैसे : दिपावली, दीवाली, 'दीपावली' (ओड़िया), 'दीपाबॉली' (बाङ्गला), 'दीपावली' (असमिया, कन्नड़, मलयालम: ദീപാവലി, तमिल: தீபாவளி आउ तेलुगु), 'दिवाली' (गुजराती: દિવાળી, हिन्दी, दिवाली, मराठी: दिवाळी, कोङ्कणी: दिवाळी, पञ्जाबी), 'दियारी' (सिन्धी: दियारी), 'तिहार' (नेपाली) आउ मारवाड़ीमे दियाळी ।[६]
इतिहास
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]भारतमे प्राचीन कालसे दीपावलीके विक्रम संवतके कार्तिक माहमे गरमीके फसलके बादके एक त्योहारके रूपमे दर्शावल गेलै हे ।
चित्र
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- मेलबर्न मे दिपावली मनावेपर भारतीय तिरङ्गा फहरावल जा है
- दीपावलीके दिन सांस्कृतिक कार्यकर्मके आयोजन कैल जा है
- मेलबोर्न मे दीपावली आतिशबाजी
- लीसेस्टर, यूनाइटेड किङ्गडम मे दीपावलीके सजावट ।
- लक्ष्मी पूजा
- धनतेरस पूजा
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ↑ Charles M Townsend, The Oxford Handbook of Sikh Studies, Oxford University Press, ISBN 978-0199699308, page 440
- ↑ The New Oxford Dictionary of English (1998) ISBN 0-19-861263-X – p.540 "Diwali /dɪwɑːli/ (also Divali) noun a Hindu festival with lights...".
- ↑ Diwali
Archived २०१५-०५-०१ at the वेबैक मशीन Encyclopedia Britannica (2009) - ↑ Jean Mead, How and why Do Hindus Celebrate Divali?, ISBN 978-0-237-534-127
- ↑ Vera, Zak (February 2010). Invisible River: Sir Richard's Last Mission. ISBN 978-1-4389-0020-9. Retrieved 26 October 2011.
First Diwali day called Dhanteras or wealth worship. We perform Laskshmi-Puja in evening when clay diyas lighted to drive away shadows of evil spirits.
- ↑ मालवीय, डॉ सौरभ. "अंधेरे पर प्रकाश की जीत का पर्व : दीपावली". hindi.webdunia.com (in Hindi). Retrieved 2020-11-13.
- Pages using ISBN magic links
- Infobox holiday with missing field
- Moveable holidays (to check)
- Infobox holiday (other)
- ज्ञानसन्दूक त्योहारमे अज्ञात प्राचलके प्रयोग करैत पन्ना
- Articles containing संस्कृत-language text
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- वेबआर्काइव साँचा वेबैक कड़ी
- CS1 Hindi-language sources (hi)
- भारतमे पर्व