सामग्री पर जैथिन

धनबाद

विकिपीडिया से
धनबाद
महानगर
नगरके क्षितिज
नगरके रात्रिदृश्य
सड़क दृश्य
प्रभातं माॅल
उपनाम: 
'भारतके कोइला राजधानी', 'कोइलाञ्चल'
आदर्शवाक्य: 
City For All
धनबाद झारखण्डपर अवस्थित
धनबाद
धनबाद
झारखण्डमे स्थिति
निर्देशाङ्क: 23°47′59″N 86°25′50″E / 23.7998°N 86.4305°E / 23.7998; 86.4305निर्देशाङ्क: 23°47′59″N 86°25′50″E / 23.7998°N 86.4305°E / 23.7998; 86.4305
देश भारत
राज्यझारखण्ड
जिलाधनबाद
सरकार
 • प्रकारभारतमे नगरीय शासन (नगर निगम)
 • अङ्गधनबाद नगर निगम
 • महापौरचन्द्रशेखर अग्रवाल (भाजपा)[१][२]
क्षेत्रफल
 • महानगर275 किमी2 (106 वर्ग मील)
 • महानगर577 किमी2 (223 वर्ग मील)
उन्नतांश
69 मी (226 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011)[३][५]
 • महानगर११,६२,४७२
 • क्रम३३मा
 • घनत्वLua error in घटक:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (Lua error in घटक:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value).)
 • महानगर१३,३३,७१९
 • महानगरीय श्रेणी
३९मा
भाषा
 • आधिकारिकहिन्दी, अङ्ग्रेजी, बङ्गाल, खोरठा, उर्दू
 • क्षेत्रीयमगही (खोरठा)
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भामास)
पिन
826001
टेलिफोन कोड0326
वाहन पञ्जीकरणJH-10
नगर जिडिपि (पिपिपि)$95 मिलियन से $110 मिलियन[६]
जालस्थलwww.dhanbad.nic.in

धनबाद भारतके झारखण्डमे स्थित एगो नगर हे जे कोइलाके खानला प्रसिद्ध हे । ई नगर भारतमे कोइला आउ खननमे सबसे अमीर हे । पुरुबमे ऊ मानभुम जिलाके अधीन हल । हियाँ ढेर ख्याति प्राप्त औद्योगिक, सामाजिक, सांस्कृतिक आउ अन्य संस्था हे । ई नगर कोइला खननके क्षेत्रमे भारतमे सबसे प्रसिद्ध हे । हियाँके बाणिज्य बड्डी व्यापक हे ।

झारखण्डमे स्थित धनबादके भारतके कोइला राजधानीके नामोसे जानल जा है । एहाँ पर कोइलाके अनेक खदान देखल जा सकहै । कोइलाके इलावा ई सब खदानमे विभिन्न प्रकारके खनिजो पाएल जा है । खदानला धनबाद पूरा विश्‍वमे प्रसिद्ध है । ई खदान धनबादके अर्थव्यवस्थाके रीढ़ है । पर्यटनोके लिहाज से ई खदान बड़ी महत्वपूर्ण है काहेकि पर्यटक बड़ सङ्ख्यामे ई सब खदानके देखे आवहथिन । खदानके इलावो एहाँ पर अनेक पर्यटक स्थल है जे पर्यटकके बड़ी पसन्द आवहै । एकर प्रमुख पर्यटक स्थलमे पानर्रा, पञ्चेत डैम, बिरसा मुण्डा पार्क, तोपचाँची झील, पारसनाथ पहाड़ आउ मैथन डैम प्रमुख है ।

कम्बाइण्ड बिल्डिङ्ग चौक

व्युत्पत्ति कौनो प्रमाणित रिकार्ड न है, जे बता सके कि धनबादके नाम धनबादे काहे पड़ल । कुछ लोगके अनुसार ई क्षेत्र कहियो बैद धानला जानल जा हलै । दु प्रकारके धानके खेती होवहलै । एक बैद जे कार्तिकमे तैयार होवहलै । अन्य मतान्तरके अनुसार धनबाद नाम धन शब्दसे ऐलै हे, जे कि एक कोलारियन आदिवासी होवहलथिन आउ ई क्षेत्रमे निवास करहलथिन ।

पुर्वमे धनबाद मानभुम जिलाके एक विभाग होवकरहलै । १९२८ मे पुरान धनबाद आउ चन्दनकियारी विभागके मिलाके धनबाद बनावेके बात रखल गेलै हल । २४ अक्टूबर १९५६ के राज्य पुनःनिर्माण आयोगके नोटिफिकेशनसे धनबाद जिला १ नवम्बर १९५६ के अस्तित्वमे ऐलै । ई नोटिफिकेशनके तहत बिहारके पुर्व जिला मधुबनके पुरुलिया विभागके चास आउ चन्दनकियारी थाना क्षेत्रके पश्चिमबङ्गालके स्थानान्तरित कर देल गेलै । धनबादके उपजिला स्थितीके जिला स्तरमे परिवर्तित हो गेलै, साथे उपायुक्त पदके निर्माण होलै । पुर्वमे धनबादके नाम धनबाइद होवकरहलै । आई.सी.एस. अफसर मिस्टर लुबीके पहल पर अधिकारिक रूपसे एकर नाम धनबाद कर देल गेलै ।

  1. ↑ "Chandrashekhar is Dhanbad Mayor". Daily Pioneer. 30 May 2015. Archived from the original on 22 दिसम्बर 2015. Retrieved 20 October 2015.
  2. ↑ "BJP split on mayor aspirants". द टेलीग्राफ. 1 मई 2015. Archived from the original on 22 जुलाई 2015. Retrieved 23 अप्रैल 2017.
  3. 1 2 3 "Dhanbad Municipal Corporation". udhd.jharkhand.gov.in. Archived from the original on 24 जून 2021. Retrieved 21 दिसम्बर 2022.
  4. ↑ "Population of Dhanbad 2022 | Dhanbad District Population". 15 सितम्बर 2020. Retrieved 21 दिसम्बर 2022.
  5. ↑ "Dhanbad City Census 2011 data". Census2011. Archived from the original on 11 मई 2017. Retrieved 23 March 2017.
  6. ↑ dhanbad.nic.in