सामग्री पर जैथिन

नागपुर

विकिपीडिया से
नागपुर
नागपूर
महानगर
ऊपरसे दक्षिणावर्त: दीक्षाभूमि, नागपुर ऑरेञ्ज, विदर्भ क्रिकेट असोसियेशन, नगर दृश्य, स्वामिनारायण मन्दिर
नागपुरके आधिकारिक मुद्रा
नागपुर महाराष्ट्रपर अवस्थित
नागपुर
नागपुर
महाराष्ट्रमे स्थिति
निर्देशाङ्क: 21°09′N 79°05′E / 21.15°N 79.08°E / 21.15; 79.08निर्देशाङ्क: 21°09′N 79°05′E / 21.15°N 79.08°E / 21.15; 79.08
देश भारत
राज्यमहाराष्ट्र
जिलानागपुर जिला
स्थापना१७०२[१]
संस्थापकगोण्डराजा (बख्त बुलन्दशाह)
सरकार
 • प्रकारमहापौर-परिषद
 • अङ्ग
  • नागपुर महानगरपालिका
  • नागपुर महानगर क्षेत्र विकास प्राधीकरण
 • सांसदनितिन गडकरी (भाजपा)
 • महापौरदयाशङ्कर तिवारी (भाजपा)
क्षेत्रफल
 • नगर393.50 किमी2 (151.93 वर्ग मील)
 • नागपुर नगर227.36 किमी2 (87.78 वर्ग मील)
उन्नतांश
310 मी (1,020 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011)
 • नगर२४,०५,६६५
 • क्रमभारत: १३मा
महाराष्ट्र : तेसर
विदर्भ: प्रथम
 • घनत्व11,000/किमी2 (28,000/मील2)
 • महानगर
२४,९७,८७०
भाषा
 • प्रचलितमराठी
समयमण्डलयुटिसि+५:३० (भारतीय मानक समय)
पिनकोड
440 001 – 440 037[२]
दूरभाष कोड+91-712
वाहन पञ्जीकरणMH-31 (नागपुर पश्चिम)
MH-49 (नागपुर पूर्व)[३]
MH-40
उत्पाद$43 अरब (2021-22) [४]
एचडइआइVery High[५]
जालस्थलwww.nagpur.gov.in
www.nmcnagpur.gov.in
www.nitnagpur.org
www.nmrda.org

नागपुर (मराठी: नागपूर) भारतके महाराष्ट्र राज्यके तेसरा सबसे बड़का नगर हे । ई महाराष्ट्र आउ भारतके एगो प्रमुख नगर हे आउ भारतके मध्यमे स्थित हे । नागपुरके महाराष्ट्रके उपराजधानी होवेके दर्जा प्राप्त हे ।[६][७]

नागपुर भारतके १३मा आउ विश्वके ११४मा सबसे बड़नगर हे । ई नगर सन्तराला ढेर प्रसिद्ध हे । एहीसे एकरा लोग सन्तराके नगरियो कहल जा हे । हालेमे ई नगरके देशके सबसे स्वच्छ आउ सुन्दर नगरके इनाम भेटलै हे । नागपुर भारत देशके दोसरे स्थान पर हरित नगर मानल जा हे । नागपुर नगरके स्थापना गोण्ड राजा बख्त बुलन्द शाह कैलन हल । फिर ऊ राजा भोसलेके उपरान्त मराठा साम्राज्यमे सम्मिलित हो गेलै । १९मा शताब्दीमे अङ्ग्रेजी शासन ओकरा मध्य प्रान्त आउ बेरारके राजधानी बना देलकै । स्वाधिनताके बाद राज्य पुनर्रचना नागपुरके महाराष्ट्रके उपराजधानी बना देलकै । बाबा साहेब डाॅ भीमराव अम्बेडकरके ई दीक्षा भूमियो हे । नागपुर राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घ आउ विश्व हिन्द परिषद नियन राष्ट्रवादी सङ्घटनाके एक प्रमुख केन्द्र हे ।

  1. ↑ "Scrap dealer holds key to entry into Bakht Buland Shah's grave". द टाइम्स आउ इण्डिया. Retrieved 25 नवम्बर 2016.
  2. ↑ "Pincodes of Nagpur City". Pincode.nagpuronline.in. Retrieved 25 फरवरी 2017.
  3. ↑ न्यूज, नागपुर. "RTO (East) activates new Sarthi 4.0 system for Learning and Driving Licenses". www.nagpurtoday.in. Retrieved 25 अप्रैल 2019.[मृत कड़ी]
  4. ↑ https://mahades.maharashtra.gov.in/files/report/DDP_Final_04.08.2021.pdf
  5. ↑ "Economic Survey of Maharashtra 2014–15" (PDF). Maharashtra.gov.in. Retrieved 25 फरवरी 2017.
  6. ↑ "RBS Visitors Guide India: Maharashtra Travel Guide," Ashutosh Goyal, Data and Expo India Pvt. Ltd., 2015, ISBN 9789380844831
  7. ↑ "Mystical, Magical Maharashtra," Milind Gunaji, Popular Prakashan, 2010, ISBN 9788179914458