सामग्री पर जैथिन

पञ्चशील

विकिपीडिया से
बौद्धधम्म

श्रेणीके भाग

बौद्धधर्मके इतिहास
· बौद्धधर्मके कालक्रम
· बौद्धसंस्कृति
बुनियादी मनोभाव
चार आर्यसत्य ·
आर्य अष्टाङ्गमार्ग ·
निर्वाण · त्रिरत्न · पञ्चशील
मुख्य व्यक्ति
गौतमबुद्ध · बोधिसत्व
क्षेत्रानुसार बौद्धधर्म
दक्खिनपूरुबी बौद्धधर्म
· चीनी बौद्धधर्म
· तिब्बती बौद्धधर्म ·
पच्छिमी बौद्धधर्म
बौद्ध सम्प्रदाय
थेरवाद · महायान
· वज्रयान
बौद्ध साहित्य
त्रिपिटक · पालि ग्रन्थ सङ्ग्रह
· विनय
· पालिसूत्र · महायानसूत्र
· अभिधर्म · बौद्धतन्त्र

पञ्चशील बौद्धधर्मके मूल आचार संहिता है जेकरा थेरवाद बौद्ध उपासक आउ उपासिकाला पालन कैल आवश्यक मानल गेलै हे ।

भगवान् बुद्ध द्वारा अपन अनुयायीके देल ई पञ्चशील सिद्धान्त बमन लोगके सामाजिक आउ नैतिक पतनसे नागवंशीला पूर्वशर्तके तौर पर देल गेलै हे ।

मगहीमे एकर भाव निम्नवत है -

  1. हिंसा न कैल,
  2. चोरी न कैल,
  3. व्यभिचार न कैल,
  4. झूठ न बोलल,
  5. नशा न कैल ।

पालिमे ई निम्नवत है -

  1. पाणातिपाता वेरमणी-सिक्खापदं समादयामि ।।
  2. अदिन्नादाना वेरमणी- सिक्खापदं समादयामि ।।
  3. कामेसु मिच्छाचारा वेरमणी- सिक्खापदं समादयामि ।।
  4. मुसावादा वेरमणी- सिक्खापदं समादयामि ।।
  5. सुरा-मेरय-मज्ज-पमादठ्ठाना वेरमणी- सिक्खापदं समादयामि ।।

बौद्धधर्ममे आमो आदमी बुद्ध बन सक है । ओकरा बस दस पारमिता पूरा करे पड़ है ।

एगो आदर्श मानव समाज कैसन होवे?

दुनियाके हर मनुष्य कोनो न कोनो दुःखसे दुखी है । तथागत बुद्ध बतौलन कि ई दुःखके कोनो न कोनो कारण होव है आउ यदि मनुष्य दुःख निरोधके मार्ग पर चले त ई दुःखसे मुक्ति पाएल जा सक है । एही चार आर्य सत्य है :

  1. अर्थात् दुःख है ।
  2. अर्थात् दुःखके कारण है ।
  3. अर्थात् दुःखके निरोध है ।
  4. अर्थात् दुःख निरोध पावेके मार्ग है ।

बौद्धधर्मके चौथा आर्य सत्य, दुःखसे मुक्ति पावेके रस्ता, अष्टाङ्गिक मार्ग कहला है ।

जनमसे मरण तक हमनी जेयो कर ही, ओकर अन्तिम उद्देश्य खाली खुशी होव है । स्थायी खुशी सुनिश्चित करेला हमनीके जीवनमे ई मार्गके अनुसरण करेके चाही ।

  1. सम्यक् दृष्टि : चार आर्य सत्यमे विश्वास कैल
  2. सम्यक् सङ्कल्प : मानसिक आउ नैतिक विकासके प्रतिज्ञा कैल
  3. सम्यक् वाक : हानिकारक बात आउ झूठ न बोलल
  4. सम्यक् कर्म : हानिकारक कर्म न कैल
  5. सम्यक् जीविका : कोनो स्पष्टतः या अस्पष्टतः हानिकारक व्यापार न कैल
  6. सम्यक् प्रयास : अपने सुधरेके प्रयास कैल
  7. सम्यक स्मृति : स्पष्ट ज्ञानसे देखेके मानसिक योग्यता पावेके प्रयास कैल
  8. सम्यक समाधि : निर्वाण पावल आउ अहङ्कारके खोनल