सामग्री पर जैथिन

पूर्वाञ्चल

विकिपीडिया से
पूर्वाञ्चल
क्षेत्र
Location of  Purvanchalके अवस्थिति
Location of Purvanchal
देश भारत
क्षेत्रउत्तरभारत
मण्डल बिभाजन
भाषाभोजपुरी, हिन्दी, उर्दू, अवधी

पूर्वाञ्चल भारतके उत्तरी भागमे मौजूद एगो क्षेत्र है जन्नेके मुख्यभाषा भोजपुरी है । ई क्षेत्रमे बर्तमान राज्य उत्तरप्रदेशके पूरुबी भाग आवहै आउ एकरा एगो अलग राज्यके दर्जा देवेके माङ्गो लम्बा समयसे उठैत है । अलग-अलग प्रस्तावके अनुसार एह राज्यमे १७गो[] से लेके २७गो ला[][] जिलाके सामिल करेके माङ्ग उठावल गेलै हे, कुछ प्रस्तावमे एहमे पच्छिमी बिहारोके कुछ जिलाके सामिल करेके बात कहल गेलै हे ।

भूगोलीय क्षेत्रके रूपमे ई भाग उत्तरमे नेपाल, पूरुबमे बिहार, दक्खिनमे बघेलखण्ड आउ पच्छिमी दन्ने अवध क्षेत्रसे घेराएल है । ई क्षेत्र दुनियाके सबसे घना बसल क्षेत्रमे से एक है । गङ्गाके मैदानके ठीक बीचोबीच स्थित ई क्षेत्र उपजाऊ जमीनके चलते पुरान समयसे घना खेती वाला क्षेत्र है । हालाँकि, जनसङ्ख्याके दबाव, खनिज संसाधनके कमी आउ उद्योगीकरणके आभावमे ई क्षेत्र आर्थिक बिकासके दौड़मे पिछड़ल है । एकर अलावा राजनीतिक उपेक्षोके एह क्षेत्रके पिछड़ापनके कारण मानल गेलै हे ।

एह इलाकाके बिकास लम्बा समयसे राजनीतिक मुद्दा रहलै हे हालाँकि एकर माङ्ग बड़ी जोरके न है ।[][] 1991 मे उत्तरप्रदेश सरकार पूर्वाञ्चल बिकास निधिके स्थापना कैलकै बाकि एकरे लाभके बँटवारा आउ उचित उपयोग पर प्रश्न उठल है ।[][] पहिलहुँ उत्तरप्रदेशके बिभाजित करके कयगो राज्यके गठनके बात चल चुकल हे[] आउ हालके समयमे तेलङ्गाना राज्यके गठनके बादसे पूर्वाञ्चलोके माङ्गके सुगबुगाहट तेज होलै हे ।[][१०]

  1. "List of districts in Purvanchal - INCREDIBLE PURVANCHAL". Incrediblepurvanchal.weebly.com. Retrieved 2016-10-17.
  2. Ajay K Mehra 2013.
  3. "Proposed Purvanchal Map". Mapsofindia.com. 2011-11-25. Retrieved 2016-10-17.
  4. Louise Tillin 2013, पृ॰ 197.
  5. {{Authors[i].name }}. "A Report on Demand for Creation of Small States in India". Scribd.com. Retrieved 2016-10-17.
  6. Shankarlal C. Bhatt 2005, पृ॰ 277.
  7. Express News Service (16 अगस्त 2010). "CAG raps UP for misusing funds for Bundelkhand". इण्डियन एक्सप्रेस. Retrieved 17 अक्टूबर 2016. {{cite news}}: Check date values in: |accessdate= (help)
  8. "Mayawati wants to divide UP into 4 states, other parties cornered". Ndtv.com. 2011-11-16. Retrieved 2016-10-17.
  9. "Demand for Purvanchal gathered momentum again - Navbharat Times" (in English). Navbharattimes.indiatimes.com. 2016-06-03. Retrieved 2016-10-17.
  10. http://www.thehindu.com/2005/03/07/stories/2005030702770300.htm