पूर्व तिमोर
पूर्व तिमोर लोकतान्त्रिक गणराज्य República Democrática de Timor-Leste Repúblika Demokrátika Timór-Leste | |
|---|---|
ध्येय वाक्य: Unidade, Acção, Progresso ("एकता, गतिशीलता, विकास") | |
| राजधानी आउ सबसे बड़का नगर | दिली |
| आधिकारिकभाषा | तेतुम् एवं पुर्तगाली1 |
| निवासीनाम | पूर्वी तिमोर |
| सरकार | संसदीय गणतन्त्र |
| जोस रामोस होर्टा | |
| खाना गुसमाओ | |
| स्वाधिनता पुर्तगाल से² | |
• घोषित | २८ नवम्बर, १९७५ |
• मान्यता प्राप्त | २० मई, २००२ |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (१५८मा) |
• जलक्षेत्र (%) | नगण्य |
| जनसङ्ख्या | |
• जुलाई २००५ आकलन | 9,47,000 (१५५मा) |
| जिडिपि (पिपिपि) | 2005 प्राक्कलन |
• कुल | $1.68 बिलियन (206) |
• प्रतिव्यक्ति | $800 (188) |
| माविसू (2007) | 0.514 निम्न · १५०मा |
| मुद्रा | डालर³ (यूएस डालर) |
| समय मण्डल | युटिसि+९ |
| दूरभाष सङ्केत | 670 |
| इण्टरनेट टिएलडि | .tl4 |
| |
पूर्व तिमोर (पुर्तगाली: Timor-Leste, तेतुम: Timór-Leste), आधिकारिक रूपसे पूर्व तिमोर लोकतान्त्रिक गणराज्य दक्षिणपूर्व एसियामे स्थित एक देश हे । डार्विन (आस्ट्रेलिया) के ६४० किमी उत्तरपश्चिममे स्थित ई देशके कुल क्षेत्रफल १५,४१० वर्ग किमी हे । ई तिमोर द्वीपके पूर्वी भाग, पासके अतौरो आउ जाको द्वीप आउ इण्डोनेसियाई पश्चिम तिमोरके पश्चिमोत्तर क्षेत्रमे स्थित ओएचुस्सी-अम्बेनोसे मिलके बनल हे ।
पूर्व तिमोर पुर्तगाल द्वारा १६मा शताब्दीमे उपनिवेश बनावल गेलै हल आउ पुर्तगालके हटे तक पुर्तगाली तिमोरके रूपमे जानल जा हलै । पूर्व तिमोर १९७५ मे अपन स्वाधिनताके घोषणा कैलकै किन्तु एक साल बाद इण्डोनेसिया देश पर हमला करके कब्जा कर लेलकै आउ एकरा अपन २७मा प्रदेश घोषित कर देलकै । १९९९ मे संयुक्तराष्ट्र प्रायोजित आत्म-निर्णय कानूनके बाद इण्डोनेसिया क्षेत्र परसे अपन नियन्त्रण हटा लेलकै आउ २० मई २००२ के पूर्व तिमोर २१मा शताब्दीके प्रथम सम्प्रभु राज्य बनलै । पूर्व तिमोर एसियाके दु रोमन कैथोलिक बहुल देशमे से एक हे, दोसर देश फिलिपिन्स हे ।
पूर्व तिमोर एक निम्न-मध्यम-आय अर्थव्यवस्था वाला देश हे । एकरा मानव विकास सूचकाङ्क (एचडिआइ) के आधार पर १५८ स्थान पर रखल गेलै हे जे न खाली एसियामे बल्कि दुनियोमे न्यूनतम हे ।