सामग्री पर जैथिन

फैजाबाद

विकिपीडिया से
फैजाबाद
𑂤𑂶𑂔𑂰𑂥𑂰𑂠
नगर
फैजाबाद उत्तरप्रदेशपर अवस्थित
फैजाबाद
फैजाबाद
उत्तरप्रदेशे स्थिति
निर्देशाङ्क: 26°46′23″N 82°08′46″E / 26.773°N 82.146°E / 26.773; 82.146निर्देशाङ्क: 26°46′23″N 82°08′46″E / 26.773°N 82.146°E / 26.773; 82.146
देश भारत
राज्यउत्तरप्रदेश
जिलाअयोध्या जिला
सरकार
 • प्रकारनगर निगम
 • अङ्गअयोध्या नगर निगम
 • महापौरऋषिकेश उपाध्याय, (भाजपा)[१]
क्षेत्रफल
 • कुल16.02 किमी2 (6.19 वर्ग मील)
उन्नतांश
97 मी (318 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2011)
 • कुल१,६५,२२८
भाषा
 • प्रचलितअवधी
समयमण्डलयुटिसि+5:30 (भामस)
पिनकोड
224001
दूरभाष कोड+91-5278
वाहन पञ्जीकरणUP-42
लिङ्गानुपात९९८/१००० ♂/♀
विश्वविद्यालयडॉ राम मनोहर लोहिया अवध विश्वविद्यालय, नरेन्द्रदेव कृषि विश्वविद्यालय

फैजाबाद (अवधी: 𑂤𑂶𑂔𑂰𑂥𑂰𑂠) भारतके उत्तरप्रदेश राज्यके अयोध्या जिलामे स्थित एक नगर हे । ई सरयू नदीके दक्षिणी तटे स्थित हे आउ अयोध्या नगरनिगम द्वारा प्रशासित हे ।[२][३] भगवान् राम, राममनोहर लोहिया, कुँवर नारायण, राम प्रकाश द्विवेदी , प्रसिद्ध अवधी लोकगायक दिवाकर द्विवेदी आदिके ई जन्मभूमि हे । ई नगरके अवधके नवाब द्वारा बसावल गेलै हल । ई ६ नवम्बर २०१८ तक फैजाबाद जिला (अखनि अयोध्या जिला) आउ फैजाबाद जिला (अखनी अयोध्या जिला) के मुख्यालय हलै, जखनि मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथके अध्यक्षतामे उत्तरप्रदेश सरकार अयोध्याके रूपमे फैजाबाद जिला (अखनि अयोध्या जिला) के नाम बदले आउ जिलाके प्रशासनिक मुख्यालयके अयोध्या नगरमे स्थानान्तरित करेके मञ्जूरी देलकै हल ।[४]

अयोध्याके इतिहास अत्यन्त गौरवपूर्ण एवं समृद्ध हे । ई प्रभु श्रीरामके जन्म एवं कर्मस्थली हे । प्रभु श्रीरामके जन्मस्थली रामजन्मभूमि अयोध्या जनपदमे स्थित हे । रामभरत मिलापके पश्चात् भरत खड़ाऊँ लेके अयोध्या मुख्यालयसे १५ किमी दक्षिण सुलतानपुर रोड पर स्थित भरतकुण्ड नामक स्थान पर चौदह वर्ष तक रहलै । एहाँ पतित पावनी मैया सरयू नदी रूपमे अवतरित होके सदियोसे मानव कल्याण करहे । अयोध्या नगरमे फैजाबाद नगरके स्थापना अवधके पहिला नबाव सआदत अली खान १७३० मे कैलकै हल । ऊ एकरा अपन राजधानी बनौलकै आउ अयोध्याके नाम बदलके फैजाबाद कर देलकै किन्तु ऊ एहाँ बड़ी कम समय व्यतीत कर पौलकै । तीसरा नवाब शुजाउद्दौला एहाँ रहहलै आउ ऊ नदी तटे १७६४ मे एक दुर्गके निर्माण करवौलकै हल; उनकर आउ उनकर बेगमके मकबरा एही नगरे स्थित हे । १७७५ मे अवधके राजधानीके लखनऊ ले जाएल गेलै । १९मा शताब्दीमे फैजाबादके पतन हो गेलै ।

  1. ↑ Pandey, Alok; Nair, Arun (1 दिसम्बर 2017). "BJP's Rishikesh Upadhayay Elected First Mayor Of Ayodhya". एनडीटीभी. Retrieved 1 मार्च 2022.
  2. ↑ "Uttar Pradesh in Statistics," Kripa Shankar, APH Publishing, 1987, ISBN 9788170240716
  3. ↑ "Political Process in Uttar Pradesh: Identity, Economic Reforms, and Governance
    Archived २०१७-०४-२३ at the वेबैक मशीन," Sudha Pai (editor), Centre for Political Studies, Jawaharlal Nehru University, Pearson Education India, 2007, ISBN 9788131707975
  4. ↑ "संग्रहीत प्रति". Archived from the original on 11 दिसम्बर 2018. Retrieved 19 मई 2020.