सामग्री पर जैथिन

बङ्गालके खाड़ी

विकिपीडिया से
बङ्गालके खाड़ी
बङ्गालके खाड़ीके मानचित्र
स्थानदक्खिन एसिया
निर्देशाङ्क15°00′00″N 88°00′00″E / 15.00000°N 88.00000°E / 15.00000; 88.00000निर्देशाङ्क: 15°00′00″N 88°00′00″E / 15.00000°N 88.00000°E / 15.00000; 88.00000
प्रकारखाड़ी
मुख्य अन्तर्वाहहिन्दमहासागर
द्रोणी देसभारत, बङ्गलादेश, थाइलैण्ड, म्यान्मार्, इण्डोनेसिया, मलेसिया, श्रीलङ्का[][]
अधिकतम लम्बाई2090 कि॰मी॰
अधिकतम चौड़ाई१६१० कि॰मी॰
सतही क्षेत्रफल2,172,000 वर्ग कि॰मी॰
औसत गहराई2,600 मी॰
अधिकतम गहराई4,694 मी॰
बङ्गालके खाड़ी, विशाखपट्नम्, भारत

बङ्गालके खाड़ी खाड़ी हे[] आउ हिन्दमहासागरके पूर्बोत्तरभाग हे । ई मोटरूपमे त्रिभुजाकार खाड़ी हे जे पच्छिदनेसे अधिकांशतः भारत आउ शेष श्रीलङ्का, उत्तरसे बङ्गलादेश आउ पूरुदनेसे म्यान्मार (बर्मा) आउ अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूहसे घिरल हे । बङ्गालके खाड़ीके क्षेत्रफल २१,७२,००० किमी हे । प्राचीन हिन्दुग्रन्थके अनुसार एकरा महोदधि कहल जाहल ।[]

बङ्गालके खाड़ी २,१७२,०००  वर्ग किमी के क्षेत्रफलमे विस्तृत है, जेकरामे सबसे बड़ नदी गङ्गा आउ ओकर सहायक पद्मा एवं हुगलि, ब्रह्मपुत्र एवं ओकर सहायक नदी जमुना एवं मेघनाके इलावा अन्य नदी जैसे इरावती, गोदावरी, महानदी, कृष्णा, कावेरी आदि नदी सागरसे सङ्गम करहै । एकरामे स्थित मुख्य बन्दरगाहमे चेन्नै, चटगाँव, कलकता, मोङ्गला, पारादीप, विशाखापट्टनम् एवं याङ्गून है ।

बङ्गलादेशके कॉक्सबजार सागरतट

अन्तर्राष्ट्रिय जल सर्वेक्षण सङ्गठन बङ्गालके खाड़ीके परिधि ई प्रकार बतौलकै हे::[]

पूरुदने बर्मा स्थित केप नेग्राइस (16°03'उ.) से आरम्भ होवैत एक रेखा जे अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूहके बड़ द्वीप सबसे ई प्रकार निकलहै कि द्वीप सबके बीचे के सब जलस्थान रेखाके पूर्वमे आएल एवं बङ्गालके खाड़ीसे बाहिरे गिनल जाए, लिटिल अण्डमान (10°48'उ. 92°24'पू.) स्थित एक बिन्दु तक जा होतै से सीमित होके अण्डमान सागरके दक्षिण-पश्चिमी सीमाके साथे [ओएद्जॉन्ग राजा (5°32′N 95°12′E / 5.533°N 95.200°E / 5.533; 95.200) नामक सुमात्राके एक स्थानसे पोएलो ब्रास (Breuëh) तक सीमित होत आउ दोसर दने निकोबार द्वीपसमूहके पश्चिमी द्वीपसे होवैत लिटिल अण्डमान द्वीप स्थित सैण्डी प्वाइण्ट तक, ई प्रकार के सब सङ्करा जलस्थान बर्मा-सागर से जुड़ल रहे] जा है ।
दक्षिण दने राम सेतु (भारत एवं सीलोन [श्रीलङ्का]) के बीचे एवं सीलोनके दक्षिणतम बिन्दु डोण्ड्रा हेड से लेके पोएलो ब्रास (5°44′N 95°04′E / 5.733°N 95.067°E / 5.733; 95.067) के उत्तरी सीमा तक ।
गोपालपुर सागरतटे बङ्गालके खाड़ी

प्राचीन हिन्दु ग्रन्थ एवं मान्यता अनुसार बङ्गालके खाड़ी नामक जलराशिके महोदधि[][] नाम से जानल जा हलै । एकर इलावा अन्य मध्यकालीन मानचित्रमे एकरा साइनस गैञ्जेटिकस या गैञ्जेटिकस साइनस, अर्थात् "गङ्गाके खाड़ी" नामोसे देखावल गेलै हे ।[] १०मा शताब्दीमे चोल राजवंशके नेतृत्त्वमे निर्मित ग्रन्थमे एकरा चोल सरोवर नामो देल गेलै हे । कालान्तरे एकरा बङ्गाल क्षेत्रके नाम पर बङ्गालके खाड़ी नाम भेटलै ।[]

  1. "संग्रहीत प्रति". Archived from the original on 3 जुलाई 2013. Retrieved 22 अगस्त 2013.
  2. "संग्रहीत प्रति". Archived from the original on 17 जुलाई 2012. Retrieved 22 अगस्त 2013.
  3. "Bay of Bengal". Wildlife Conservation Society. Archived from the original on 9 दिसम्बर 2012. Retrieved 1 December 2012.
  4. कुट्टन (2009). द ग्रेट फिल‘ओस्फर्स ऑफ इण्डिया. ऑथरहाउस. ISBN 978-1434377807.
  5. "लिमिट्स ऑफ ओश्नस एण्ड सीज, तृतीय संस्करण" (PDF). अन्तर्राष्ट्रिय जल सर्वेक्षण सङ्गठन. 1953. Archived from the original (PDF) on 8 अक्तूबर 2011. Retrieved 7 फरवरी 2010. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  6. कुट्टन (२००९). द ग्रेट फिलॉस्फर्स ऑफ इण्डिया (in अङ्ग्रेजी). ऑथरहाउस. ISBN 978-1434377807. {{cite book}}: Check date values in: |year= (help)CS1 maint: unrecognized language (link) CS1 maint: year (link)
  7. "धनुषकोडि" (in अङ्ग्रेजी). indiatourism4u.in. Archived from the original on 8 मार्च 2014. Retrieved 21 August 2013.{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  8. "1794, Orbis Veteribus Notus by Jean Baptiste Bourguignon d'Anville". Archived from the original on 25 फरवरी 2014. Retrieved 22 अगस्त 2013.
  9. बंगाल की खाड़ी का मानचित्र
    Archived २०१२-०४-२६ at the वेबैक मशीन(अङ्ग्रेजी) अभिगमन तिथि: २२ जनवरी, २००७