बहुभुज
| ज्यामिति |
|---|
ओक्सीरिङ्कस पेपिरस (P.Oxy. I 29) जे यूक्लिडके एलीमेण्ट्सके एक टुकड़ा देखावैत हे |
| ज्यामितिके इतिहास |
|
अनुसन्धानके क्षेत्र |
|
महत्वपूर्ण अवधारणा बिन्दु · सरल रेखा · लम्बवत · समानान्तर · रेखाखण्ड · किरण · समतल · लम्बाई · क्षेत्रफल · आयतन · शीर्ष · कोण · सर्वांगसमता · समरूपता · बहुभुज · त्रिभुज · उच्चता · कर्ण · पायथोगोरस प्रमेय · चतुर्भुज · समलम्ब · पतङ्ग · चतुर्भुज (तिर्यग्वर्ग, आयत, विषमकोण, वर्ग) · विकर्ण · सममिति · वक्र · वृत्त · चक्रके क्षेत्रफल · परिधि · व्यास · बेलन · गोला · पिरामिड आकार · आयाम (एक, दु, तीन, चार) |
|
रेखागणितज्ञ आर्यभट्ट · आमेस · एपोलोनियस · आर्किमिडिज़ · बौधायन · ब्रह्मगुप्त · यूक्लिड · पाइथागोरस · खय्याम · देकार्त · पास्कल · ओइलर · गॉस · इब्न अल-यासमीन · ज्येष्ठदेव · कात्यायन · लोबाचेव्स्की · मानवा · मिङ्गगातु · रीमैन · क्लेन · परमेश्वर · पाङ्करे · सिज्जी · हिल्बर्ट · मिन्कोव्स्की · कार्टन · वेब्लेन · सकाबे कोहान · ग्रोमोव · अतियाह · वीरसेन · याङ्ग हुइ · यसौकी ऐदा · जङ्ग हेङ्ग |

बहुभुज (Polygon) एक समतल सतह पर बनल ज्यामितीय आकृतिके सामान्य नाम हे । बहुभुज ढेर सरल रेखासे बन्द होवहे । ईसभ सरल रेखाके बहुभुजके 'भुजा' कहल जाहे । जन्ने दु भुजा मिलहे ऊ कोण कहलाहे ।
बहुभुजके नामकरण
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]बहुभुज अङ्ग्रेजी शब्द 'पोलीगोन' के मगही रूपान्तरण हे । अङ्ग्रेजीमे पोलीगोन शब्द यूनानीभाषाके दु शब्दके मिलेसे बनल हे । एकरामे पहिला शब्द पोली मने बड्डी आउ गोनिया मने कोण । ई प्रकार पोलीगोन के अर्थ बहुकोण हे । एही प्रकार बहुभुज संस्कृतके दु शब्दके मेलसे बनावल गेलहे । जेकरामे बहु मने अनेक आउ भुज मने भुजा अर्थ दे हे । मगहीमे अङ्ग्रेजीके कोणके जगह भुजाके स्वीकार कैल गेलहे । आउ ई प्रकार बहुभुजके जन्म भेलहे । आमतौर पर दु सरल रेखाके मिलेसे कोण बनहे । किन्तु एकर मान 180 डिग्री नै होवहे, काहेकि ऐसव होवसे ई कोण सरल रेखा बन जैतै ।
बहुभुजके अर्थ अनेक भुजावाला आकृति । ओइसन आकृति जेकरामे जे तीन या तीनसे अधिक रेखासे मिलके बनल होवे बहुभुज कहला हे । भुजमे संस्कृत मूलसे बनल गिनतीके उपसर्गके जोड़के बहुभुजके नामकरण कैल जाहे । बहुभुजमे भुजाके सङ्ख्याके आधार पर उनखर नामकरण कैल जाहे ।
इहो देखी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- चक्रीय बहुभुज (Cyclic polygon)
- बहुभुज त्रिकोणीकरण (Polygon triangulation)
- बहुफलकी (Polyhedron)
- समबहुभुज (Regular polygon)
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]टिप्पणी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]बाहरी कड़ी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- Polygon name generator, enter the number of sides to see the polygon's name
- एरिक डब्ल्यू वेइसटीन, मैथवर्ल्ड पर Polygon
- What Are Polyhedra?, with Greek Numerical Prefixes
- Polygons, types of polygons, and polygon properties, with interactive animation
- How to draw monochrome orthogonal polygons on screens, by Herbert Glarner
- comp.graphics.algorithms Frequently Asked Questions, solutions to mathematical problems computing 2D and 3D polygons
- Comparison of the different algorithms for Polygon Boolean operations, compares capabilities, speed and numerical robustness