सामग्री पर जैथिन

बुध (ग्रह)

विकिपीडिया से
बुध  ☿
बुधग्रहके रङ्गीन चित्र
बुधग्रहके तीन दृश्य रङ्गीन मानचित्र द्वारा क्रमशः १००० ने॰मी॰, ७०० ने॰मी॰ एवं ४३० ने॰मी॰ तरङ्गदैर्घ्यके मेसेञ्जर् अन्तरिक्षयान द्वारा भेजल गेल छवि ।
उपनाम
विशेषण बुधीय, मर्क्यूरियन॰, मर्क्यूरियल॰
युग J2000
उपसौर
अपसौर
  • 46,001,200 कि॰मी॰
  • 0.307 499 ख॰इ॰
अर्धमुख्य अक्ष
  • 57,909,100 कि॰मी॰
  • 0.387 098 ख॰इ॰
विकेन्द्रता 0.205 630
परिक्रमण काल
संयुति काल 115.88 d
औसत परिक्रमण गति 47.87 km/s
औसत अनियमितता 174.796°
झुकाव
आरोही ताखके रेखान्श 48.331°
उपमन्द कोणाङ्क 29.124°
उपग्रह कौनो न
भौतिक विशेषता
माध्य त्रिज्या
  • 2,439.7 ± 1.0 कि॰मी॰
  • 0.3829 पृथिवी
सपाटता 0
तल-क्षेत्रफल
  • 7.48×107 कि॰मी॰2
  • 0.147 पृथिवी
आयतन
  • 6.083×1010 कि॰मी॰3
  • 0.056 पृथिवी
द्रव्यमान
  • 3.3022×1023 कि॰ग्रा॰
  • 0.055 पृथ्वी
माध्य घनत्व 5.427 ग्रा/से॰मी॰3
विषुवतीय सतह गुरुत्वाकर्षण
पलायन वेग4.25 कि॰मी॰/से॰
नाक्षत्र घूर्णन
काल
विषुवतीय घूर्णन वेग 10.892 किमी/घण्टा (3.026 मी/से)
अक्षीय नमन 2.11′ ± 0.1′
उत्तरी ध्रुव दहिना अधिरोहण
  • 18 h 44 मि॰ 2 से॰
  • 281.01°
उत्तरी ध्रुवअवनमन 61.45°
अल्बेडो
सतहके तापमान
   0°उ, 0°प[]
   85°उ, 0°प[]
न्यूनमाध्यअधि
100 K340 K700 K
80 K200 K380 K
सापेक्ष कान्तिमान −2.6 to 5.7
कोणीय व्यास 4.5" – 13"
वायुमण्डल
सतह पर दाब नाममात्र
सङ्घटन

बुध (प्रतीक: ☿), सौरमण्डलके आठ ग्रहमे सबसे छोट आउ सूर्यके सबसे निकटतम ग्रह हे । एकर परिक्रमण काल लगभग ८८ दिन हे । पृथिवीसे देखेपर ई अपन कक्षाके एन्ने-ओन्ने ११६ दिवसमे घूमैत लौकहे जे कि ग्रहमे सबसे तेज हे ।[] गर्मी बनाए रखेके लिहाजसे एकर वायुमण्डल चूँकि लगभग नगण्य हे, बुधके भूपटल सभ ग्रहके तुलनामे तापमानके सर्वाधिक उतार-चढाव महसूस करहे, जे कि १०० K (−१७३ °C; −२८० °F) रात्रिसे लेके भूमध्य रेखीय क्षेत्रमे दिनके समय ७०० K (४२७ °C; ८०० °F) तक हे । उहेँ ध्रुवके तापमान स्थायी रूपसे १८० K (−९३ °C; −१३६ °F) के नीचे हे । बुधके अक्षके झुकाव सौरमण्डलके अन्य कौनो ग्रहसे सबसे कम हे (एक डीग्रीके लगभग 130), किन्तु कक्षीय विकेन्द्रता सर्वाधिक हे । बुधग्रह अपसौर पर उपसौरके तुलनामे सूर्यसे लगभग १.५ गुना अधिक दूर होवहे । बुधके धरती गड्ढासे अटल पडल हे आउ बिल्कुल हमनीके चन्द्रमा नियन लौकहे, जे इङ्गित करहे कि ई भूवैज्ञानिक रूपसे अरब वर्ष तक मृतप्राय रहल हे ।

  1. 1 2 वसावदा, अश्विन आर॰; पैज, डेविड ए॰; वूड, स्टीफन इ॰ (19 फरवरी 1999). "Near-Surface Temperatures on Mercury and the Moon and the Stability of Polar Ice Deposits" [चन्द्रमा आउ बुधके सतहके तापमान आउ ध्रुवीय बरफके स्थिरता] (PDF). इकरस. 141: 179–193. Bibcode:1999Icar..141..179V. doi:10.1006/icar.1999.6175. Figure 3 with the "TWO model"; Figure 5 for pole. Archived (PDF) from the original on 13 नवंबर 2012. Retrieved 26 सितम्बर 2012. {{cite journal}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  2. "सौर मण्डल और इसके ग्रहों की जानकारी". जागरण. Archived from the original on 31 मार्च 2016. {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |dead-url= (help)