सामग्री पर जैथिन

भारतीय अङ्क प्रणाली

विकिपीडिया से
भारतीय अङ्क प्रणाली
अबू धाबीमे एक सड़क पर पूर्वी अरबी आउ पश्चिमी अरबी अङ्क

भारतीय अङ्क प्रणाली के पश्चिमके देशमे हिन्दु-अरबी अङ्क प्रणाली के नामसे जानल जाहे काहेकि यूरोपीय देशके ई अङ्क प्रणालीके ज्ञान अरब देशसे प्राप्त भेलहल । जखनकि अरबके ई ज्ञान भारतसे भेटल हल ।[१]

भारतीय अङ्क प्रणालीमे शून्य (०) के मिलाके कुल १० अङ्क होवहे । भारतीय अङ्क प्रणाली संसारके सर्वाधिक प्रचलित अङ्क प्रणाली हे । फ्रान्सके महान् गणितज्ञ पियरे साइमन लाप्लासके विचार हे कि

भारत सङ्ख्याके प्रदर्शनला दस अङ्क वाला एक अति निपुण प्रणाली देलक हे । महत्वपूर्ण बात त ई हे कि यदि ई प्रणालीके अन्य गुणके उपेक्षो कर देल जाये तैयो एकर सरलतम होवेके कदापि अस्वीकार नै कैल जा सके ।
भारतीय अङ्कके वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय स्वरूप 0123456789
भारतीय-अरब अङ्क (पश्चिमी) ٠١٢٣٤٥٦٧٨٩
भारतीय-अरबी अङ्क (पूर्वी) (फारसी एवं उर्दू) ۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹
देवनागरी अङ्क ०१२३४५६७८९
तमिल् अङ्क ௦௧௨௩௪௫௬௭௮௯
नागरी आउ देवनागरी अङ्क एवं हाथसे लिखैत खन्नि उनखर कुछ परिवर्तित रूप

नीचे भारतीय अङ्कके देवनागरी एवं अन्तर्राष्ट्रिय स्वरूप देखावल गेलहे -

देवनागरी अङ्कअन्तर्राष्ट्रिय अङ्कमगहीमे नामसंस्कृतमे नाम
०0शून्यशून्यम्
१1एकएकम्
२2दुद्वे
३3तीनत्रीणि
४4चारचत्वारि
५5पाँचपंच
६6छौषड्
७7सातसप्त
८8आठअष्ट
९9नौनव
  1. ↑ "जिन्हें दुनिया अरबी अंक कहती है वे भारत की देन हैं". Archived from the original on 23 सितंबर 2020. Retrieved 25 नवम्बर 2017. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)