सामग्री पर जैथिन

भारतीय नौसेना

विकिपीडिया से
भारतीय नौसेना
भारतीय नौसेनाके प्रतीक चिन्ह
सक्रिय२६ जनवरी १९५० से वर्तमान
देशभारत
प्रकारनौसेना
भूमिकानौसैनिक युद्ध, बल प्रक्षेपण, सीलिफ्ट, परमाणु निरोध
विशालता६७,२५२ सक्रिय कर्मिक[१][२]
७५,००० रिजर्व सेना[३]
१५० जहाज[४][५] (२९५ सहायक)
३०० वायुयान
के भागभारतीय सशस्‍त्र सेना
मुख्यालयनौसेना विभाग (रक्षा मन्त्रालय)
आदर्श वाक्यशं नो वरुणः (संस्कृत)
जलके देवता वरुण हम्मनी लागि मङ्गलकारी रहथिन
नेभी ब्लू, सुनहरा आउ उज्जर
    
    
    
मार्च (सीमारक्षा)जय भारती
वर्षगाँठनौसेना दिवस: ४ दिसम्बर
परिचालन बेड़ा
युद्धके समय प्रयोग
जालस्थलभारतीय नौसेना
सेनापति
राष्ट्रपतिराष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मू
भारतके नौसेनाध्यक्षएडमिरल आर हरि कुमार[६]
भारतके उपनौसेनाध्यक्षवाइस एडमिरल सञ्जय जसजीत सिंह
नौसेना स्टाफके उपप्रमुख (DCNS)वाइस एडमिरल रवनीत सिंह[७]
प्रसिद्ध
सेनापति
एडमिरल एस एम नन्दा ,
एडमिरल राम दास कटारी
बिल्ला
भारतीय नौसेनाके झण्डा
नौसेना जैक
प्रयुक्त वायुयान
लड़ाकूमिग-२९के
हैलीकॉप्टरध्रुव, का-२८, का-३१, सी किङ्ग एमके-४२सी, यूएच-३ सी किङ्ग, चेतक
यूटिलिटी हैलीकॉप्टरध्रुव
गश्तीबोइङ्ग पी-८ पोसाइडन, इल्यूशिन आईएल-३८, डोर्नियर २२८
आवीक्षीआइएआइ हेरोन, आइएआइ सर्चर एमके II, जनरल एटॉमिक्स एमक्यू-९बी सीगार्डियन
प्रशिक्षकबीएई हॉक, एचएएल एचजेटी-१६, पिपस्ट्रेल वायरस, मिग-२९केयूबी

भारतीय नौसेना भारतीय सेनाके सामुद्रिक अङ्ग है जे कि ४०० वर्षके अपन गौरवशाली इतिहासके साथे न खाली भारतीय सामुद्रिक सीमा अपितु भारतीय सभ्यता एवं संस्कृतियोके रक्षक है । भारतके राष्ट्रपति ई सेनाके सेनापति हथिन ।

भारतीय नौसेना वर्ष १६१२ ई मे इस्ट इण्डिया कम्पनीके युद्धकारिणी सेनाके रूपमे "इण्डियन मेरीन" सङ्गठित कैल गेलै । १६९५ ई मे एकर नामकरण "बम्बई मेरीन" होलै, जे १८३० ई तक चललै । ८ सितम्बर १९३४ ई के भारतीय विधानपरिषद् भारतीय नौसेना अनुशासन अधिनियम पारित कैलकै आउ रॉयल इण्डियन नेभी के प्रादुर्भाव होलै ।

जून 2019, भारतीय नौसेना भिजुन ६७,२५२ सक्रिय सैनिक आउ ७५,००० रिजर्व सैनिक है आउ १५० जहाज आउ पनडुब्बीके बेड़ा है आउ ३०० विमान है ।[४][५] अक्टूबर २०२० के अनुसार ऑपरेशनल बेड़ामे २ विमान वाहक, १ आउ तैयार है (परीक्षणमे), १ उभयचर युद्ध पोत, ८ लैण्डिङ्ग शिप टैङ्क, १० युद्धपोत, १३ फ्रिगेट, २३ कॉर्वेट, १ माइन काउण्टर वेसल, ३ परमाणु पनडुब्बी, १५ डीजल पनडुब्बी, १४० पेट्रोल वेसल, ४ रिप्लेनिशमेण्ट ऑयलर, आउ सहायक जहाज है । एकरा एक रीजनल पॉवरके तौरपर देखल जा है जे एक ब्लू-वाटर नभी बनेमे सक्षम है ।[८][९][१०]

  1. ↑ {{Cite web |url=http://www.news18.com/news/india/20-sailor-shortage-in-navy-15-officer-posts-vacant-in-army-nirmala-sitharaman-tells-parliament-1616303.html
  2. ↑ https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=192200
  3. ↑ (Iiss), The International Institute of Strategic Studies (14 February 2017). The Military Balance 2017 (in English). Routledge, Chapman & Hall, Incorporated. ISBN 9781857439007.
  4. 1 2 Dutta, Amrita Nayak (2020-11-18). "Hit by budget crunch, Indian Navy now plans to buy 2 Landing Platform Docks instead of 4". ThePrint (in American English). Retrieved 2020-11-27. [...] current strength of 150 ships and submarines.
  5. 1 2 "FAQ | Department Of Defence". www.mod.gov.in. Retrieved 2020-11-27. Q 1. What are the current Force Levels of the Indian Navy? [...] Ans. The Indian Navy's present force level comprises about 150 ships and submarines. [...]
  6. ↑ उद्धरण त्रुटि: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "karambir-cns".
  7. ↑ उद्धरण त्रुटि: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "dcns-ravneet".
  8. ↑ Todd, Daniel; Lindberg, Michael (1996). Navies and Shipbuilding Industries: The Strained Symbiosis. Greenwood Publishing Group. pp. 56–57. ISBN 9780275953102. Retrieved 30 नवम्बर 2015.
  9. ↑ Kirchberger, Sarah (2015). Assessing China's Naval Power: Technological Innovation, Economic Constraints, and Strategic Implications. Heidelberg: Springer. p. 60. ISBN 9783662471272. OCLC 911616881.
  10. ↑ "Strength of Defence Forces". pib.gov.in. 24 जुलाई 2019. Retrieved 16 अक्टूबर 2019. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)