माइकल फैराडे
| माइखल फैरडे | |
|---|---|
| जन्म | २२ सितम्बर १७९१ |
| मृत्यु | २५ अगस्त १८६७ (आयु ७५) |
| प्रसिद्धि | फैरडेके विद्युच्चुम्बकीय प्रेरणके नियम फैरडेके पिञ्जर |
माइकल फैरडे एक अङ्ग्रेजी वैज्ञानिक हलन जे विद्युच्चुम्बकत्व आउ विद्युद्रसायनके अध्ययनमे योगदान देलन हल । उनकर मुख्य खोजमे विद्युच्चुम्बकीय प्रेरण, प्रतिचुम्बकत्व आउ विद्युदपघटन अन्तर्निहित सिद्धान्त अन्तर्गत हे ।
ऊ एक प्रायोगिक भौतिकविज्ञानिक हलन । ऊ कौनो औपचारिक शिक्षा प्राप्त नै कैलन । अपन जीवनके आरम्भिक कालमे ऊ पुस्तक-बन्धनके दोकान पर काम कैलन । ऊ दोकान पर आवेवाला पुस्तकके अध्ययन करहलन । एकरासे उनकर विज्ञानमे रुचि उत्पन्न हो गेल । उनका रोयल इन्स्टीट्यूटके वैज्ञानिक हम्फ्री डेवीके सार्वजनिक व्याख्यान सुनेके अवसर प्राप्त भेल । ऊ सावधानीपूर्वक डेवीके व्याख्याके नोट तैयार कैलन आउ उनका डेवी भिरु भेज देलन । शीघ्रे उनका रोयल इन्स्टीट्यूटमे डेवीके प्रयोगशालामे सहायक बना देल गेलै । फैरडे बड्डीमनी क्रान्तिकारी खोज (उपरोक्त) कैलन । अनेक विश्वविद्यालय उनका मानद उपाधि प्रदान करेके प्रयास कैलन, किन्तु ऊ ई प्रकारके सम्मानके त्याग देलन । फैरडेके कौनो सम्मानके तुलनामे अपन वैज्ञानिक कार्यसे अधिक प्रेम हल ।