सामग्री पर जैथिन

मिश्रधातु

विकिपीडिया से
इस्पात एगो मिश्र धातु हे

दु अथवा अधिक धात्विक तत्वके आंशिक वा पूर्ण ठोस-विलयनके मिश्रधातु कहल जाहे । इस्पात एगो मिश्र धातु हे । प्रायः मिश्रधातुके गुण ऊ मिश्रधातुके बनावेवाला सङ्घटकके गुणसे भिन्न होवहे । इस्पात, लोहाके अपेक्षा अधिक बरियार होवहे । काँसा, पीतल, टाँका (सोल्डर) आदि मिश्रधातु हे ।

महत्वपूर्ण मिश्रितधातु एवं उनखर सङ्घटक

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]
कास्टिङ्ग लागि द्रव काँसाके मोल्डमे उड़ेलल जाइत हे ।
मिश्रितधातु ———– सङ्घटक

1. पीतल - ताम्बा (75 प्रतिशत) + जस्ता (25 प्रतिशत)

2. घण्टा धातु (Bell metal) - ताम्बा (75 प्रतिशत) + टिन (25 प्रतिशत)

3. काँसा - ताम्बा (75 प्रतिशत) + टिन (25 प्रतिशत)

4. जर्मन सिल्वर - ताम्बा (50 प्रतिशत) + जस्ता (25 प्रतिशत) + निकेल (25 प्रतिशत)

5. एल्युमीनियम काँसा- ताम्बा (50 प्रतिशत) एल्युमीनियम (40 प्रतिशत) + लोहा (10 प्रतिशत)

6. गन मेटल - ताम्बा (88 प्रतिशत) + जस्ता (2 प्रतिशत) + टिन (१० प्रतिशत)

7. टाइप (प्रिटिङ्ग) मेटल लेड (60 प्रतिशत) + एण्टीमनी (30 प्रतिशत) + टिन (10 प्रतिशत)

8. स्टेनलेस स्टील - लोहा + क्रोमियम + निकेल

9. हिण्डालियम - एल्युमीनियम (91 प्रतिशत) + मैग्नीसियम (9 प्रतिशत)

10. डेल्टा धातु - ताम्बा (55 प्रतिशत) + जस्ता (41 प्रतिशत) + लोहा (4 प्रतिशत)

11. डच मेटल - ताम्बा (80 प्रतिशत) + जस्ता (20 प्रतिशत)

12. मोनल धातु - ताम्बा (27 प्रतिशत) + निकिल (70 प्रतिशत) + लोहा (3 प्रतिशत)

13. टाँका (solder) - टिन (67 प्रतिशत) + सीसा (33 प्रतिशत)

14. बुड्‌स धातु - बिस्मथ (33.5 प्रतिशत) + सीसा (33 प्रतिशत) + टिन (19 प्रतिशत) + कैडमियम (14.5 प्रतिशत)

15. कान्स्टैटन - ताम्बा (60 प्रतिशत) + निकिल (40 प्रतिशत)

16. मुट्‌ज धातु - ताम्बा (60 प्रतिशत) + जस्ता (40 प्रतिशत)