सामग्री पर जैथिन

मीटर

विकिपीडिया से
मान
भार एवं माप पर अन्तर्राष्ट्रिय ब्यूरो (बिआइपिएम) के मोहर – उपतोग (यूनानी: ΜΕΤΡΩ ΧΡΩ)
मात्रक सम्बन्धित सूचना
मापन प्रणालीएसआइ मूल इकाई
परिमाणलम्बाई
सङ्केताक्षरm[]
मात्रक परिवर्तन
1 m[] निम्न मात्रकमे...समतुल्य होवहे...
   एसआइ इकाई   1000 मिमी
0.001 किमी
   इम्पीरियल/संयुक्तराज्य इकाई  1.093613889 यार्ड

3.280841667 फुट
39.3701 इञ्च

   समुद्री इकाई  0.00053996 nmi
क्रिकेटके बल्लाके साथे एक मानके छड़ी ।

मान (या मीटर) लम्बाईके नाप/मापके इकाई हे । ई अन्तर्राष्ट्रिय इकाई प्रणालीमे एवं मात्रक प्रणालियोमे लम्बाईके मापनके एसआइ मूल इकाई हे । एकर प्रयोग विश्वव्यापी स्तर पर वैज्ञानिक आउ सामान्य प्रयोगला होवहे । ऐतिहासिक रूपसे मानके फ्रान्सीसी विज्ञान अकादमी परिभाषित कैलक हल । ई परिभाषा हल -

महातु-घनातु बार पर लगल दु निशानके बीचके दूरी, जे कि पृथ्वीके भूमध्य रेखासे उत्तरी ध्रुव तकके पेरिससे होकस लघुतम दूरीके 110 000 000 भाग हे ।
वर्तमानमे भार एवं माप पर अन्तर्राष्ट्रिय ब्यूरो द्वारा परिभाषित हे -
प्रकाश द्वारा परम निर्वातमे एक सेकेण्डके 1299 792 458मा भागमे तय कैल गेल दूरी ।

मान हेतु चिन्ह हे m (बड़ अक्षरमे M कदापि नै) । मानके दशमलव गुणक आउ उप-गुणक, जैसे सहस्रमान (१००० मान) आउ शतिमान (1100 मान), के एसआइ उपसर्ग जोड़के लिखल जाहे ।

मानके एसआइ उपसर्गीय रूप

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]
महत्ताके
क्रम (लम्बाई)

E अङ्कनमे

0 m
1 E-24 m
1 E-23 m
1 E-22 m
1 E-21 m
1 E-20 m
1 E-19 m
1 E-18 m
1 E-17 m
1 E-16 m
1 E-15 m
1 E-14 m
1 E-13 m
1 E-12 m
1 E-11 m
1 E-10 m
1 E-9 m
1 E-8 m
1 E-7 m
1 E-6 m
1 E-5 m
1 E-4 m
1 E-3 m
1 E-2 m
1 E-1 m
1 E0 m

1 E+1 m
1 E+2 m
1 E+3 m
1 E+4 m
1 E+5 m
1 E+6 m
1 E+7 m
1 E+8 m
1 E+9 m
1 E+10 m
1 E+11 m
1 E+12 m
1 E+13 m
1 E+14 m
1 E+15 m
1 E+16 m
1 E+17 m
1 E+18 m
1 E+19 m
1 E+20 m
1 E+21 m
1 E+22 m
1 E+23 m
1 E+24 m
1 E+25 m
1 E+26 m

प्रायः एसआइ उपसर्गके प्रयोग मानके दशमलव गुणक आउ उपगुणकला होवहे । एकरा निम्न सारणीमे देखावल गेलहे -

एसआइ गुणकः मान (m)
उपगुणक गुणक
मान चिह्न नाम मान चिह्न नाम
10–1 m dm दशिमान 101 m dam दशमान
10–2 m cm शतिमान 102 m hm शतमान
10–3 m mm सहस्रिमान 103 m km सहस्रमान
10–6 m µm प्रयुतिमान 106 m Mm प्रयुतमान
10–9 m nm व्यब्जमान 109 m Gm अब्जमान
10–12 m pm विशङ्खमान 1012 m Tm शङ्खमान
10–15 m fm विपतिमान 1015 m Pm पतिमान
10–18 m am एट्टोमान 1018 m Em एक्समान
10–21 m zm जेप्टोमान 1021 m Zm जेट्टमान
10–24 m ym योक्टोमान 1024 m Ym योट्टमान
सामान्य उपसर्ग सहित इकाई स्थूलाक्षर मे दर्शित हे ।[]


अन्य इकाईमे तुलनात्मक रूप

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]
मात्रक इकाई
गैर-एसआइ इकाईमे व्यक्त 
Non-SI unit
मात्रक इकाईमे व्यक्त
1 मान10−4 mil               1 स्वीडिश mil104 मान          
1 मान39.3701इञ्च               1 इञ्च0.0254मान          
1 शतिमान0.393701इञ्च  1 इञ्च2.54शतिमान 
1 सहस्रिमान0.0393701इञ्च  1 इञ्च25.4सहस्रिमान 
1 मान1×1010आङ्ग्स्ट्राम  1 आङ्ग्स्ट्राम1×10-10 ||मान 
1 व्यब्जमान10आङ्ग्स्ट्राम  1 आङ्ग्स्ट्राम100विशङ्खमान 

ई सारणीमे 'इञ्च' अर्थात् अन्तर्राष्ट्रीय इञ्च हे ।

  1. "SI base units". नेशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टेण्डर्ड्स एण्ड टेक्नोलोजी. अभिगमन तिथि 23 मई 2020.
  2. "SI base units". नेशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टेण्डर्ड्स एण्ड टेक्नोलोजी. अभिगमन तिथि 23 मई 2020.
  3. अन्तर्राष्ट्रिय आउ अमेरिकी दुनो वर्तनीके बहुवचन रूप पर एक दसलाख संयुक्त गूगल हिट्सके कटऑफ बिन्दु पर आधारित । मोटा कैल गेल मान कुल मिलाके 36.6 और 514 लाख हिट्स लौटाएल । हालाँकि माइक्रोमीटरो छोट दूरीके मापेके एक उपकरण हे, सितम्बर 2007 मे एक खोजमे माइक्रोमीटरके दुनो रूप पर चालिस लाखसे जादे हिट्स भेटल । एकर तुलनामे मीटरके सबसे आम उपसर्ग रूप, जे कटऑफ सीमा तक नै पहुँचल—डेसीमीटर—कुल मिलाके केवल 3,22,000 हिट्से दे पौलक, जखनिकि एकर प्रयोग अक्सर लीटरके आयतनके बुझेला कैल जाहे ।