सामग्री पर जैथिन

वज्रयान

विकिपीडिया से
बौद्धधम्म

श्रेणीके भाग

बौद्धधर्मके इतिहास
· बौद्धधर्मके कालक्रम
· बौद्धसंस्कृति
बुनियादी मनोभाव
चार आर्यसत्य ·
आर्य अष्टाङ्गमार्ग ·
निर्वाण · त्रिरत्न · पञ्चशील
मुख्य व्यक्ति
गौतमबुद्ध · बोधिसत्व
क्षेत्रानुसार बौद्धधर्म
दक्खिनपूरुबी बौद्धधर्म
· चीनी बौद्धधर्म
· तिब्बती बौद्धधर्म ·
पच्छिमी बौद्धधर्म
बौद्ध सम्प्रदाय
थेरवाद · महायान
· वज्रयान
बौद्ध साहित्य
त्रिपिटक · पालि ग्रन्थ सङ्ग्रह
· विनय
· पालिसूत्र · महायानसूत्र
· अभिधर्म · बौद्धतन्त्र

वज्रयान (बङ्गला: বজযান; मलयाल: വജ്രയാന; ओड़िआ: ବଜ୍ରଯାନ; तिब्बती: རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་, दोर्जे थेग प; मङ्गोल: Очирт хөлгөн, ओचिर्ट होल्गोन; चीनी: 密宗, मि जोङ्ग) के तान्त्रिक बौद्धधर्म, तन्त्रयान[१], मन्त्रयान, गुप्त मन्त्र, गूढ़ बौद्धधर्म आउ विषमकोण शैली या वज्र रास्ता सेहो कहल जा है । वज्रयान बौद्ध दर्शन आउ अभ्यासके एगो जटिल आउ बहुमुखी प्रणाली है जेकर विकास ढेर सदीमे होलै ।[२]

वज्रयान संस्कृत शब्द, अर्थात् हीरा या तड़ितके वाहन है, जे तान्त्रिक बौद्धधर्मो कहला है आउ भारत एवं पड़ोसी देशमे[३], विशेषकर तिब्बतमे बौद्धधर्मके महत्त्वपूर्ण विकास बुझल जा है । बौद्धधर्मके इतिहासमे वज्रयानके उल्लेख महायानके आनुमानिक चिन्तनसे व्यक्तिगत जीवनमे बौद्ध विचारके पालन तकके यात्राला कैल गेलै हे ।

वज्र

‘वज्र’ शब्दके प्रयोग मनुष्य द्वारा स्वयं अपना आउ अपन प्रकृतिके बारेमे कैल गेल कल्पनाके विपरीत मनुष्यमे निहित वास्तविक आउ अविनाशी स्वरूपला कैल जा है ।

यान

‘यान’ वास्तवमे अन्तिम मोक्ष आउ अविनाशी तत्त्वके प्राप्त करेके आध्यात्मिक यात्रा है ।

  1. ↑ "‌Bhagwan budh, Ranchi Hindi News". https://www.livehindustan.com (in हिन्दी). 1 दिसम्बर 2016. Archived from the original on 25 अक्तूबर 2019. Retrieved 20 दिसम्बर 2017. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help); External link in |website= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. ↑ Macmillan Publishing 2004, पृ॰ 875-876.
  3. ↑ Digital Bihar desk (20 दिसम्बर 2017). "17वें करमापा त्रिनले थाय दोरजे पहुंचे बोधगया, हुआ भव्य स्वागत". https://www.prabhatkhabar.com (in Hindi). Archived from the original on 22 दिसम्बर 2017. Retrieved 20 दिसम्बर 2017. {{cite web}}: External link in |website= (help)