सामग्री पर जैथिन

विजयवाडा

विकिपीडिया से
बिजयवाड़ा
విజయవాడ
विजयवाडा
नगर
विजयवाडा आन्ध्रप्रदेशपर अवस्थित
विजयवाडा
विजयवाडा
आन्ध्रप्रदेशमे स्थिति
निर्देशाङ्क: 16°31′N 80°38′E / 16.52°N 80.63°E / 16.52; 80.63निर्देशाङ्क: 16°31′N 80°38′E / 16.52°N 80.63°E / 16.52; 80.63
देश भारत
राज्यआन्ध्रप्रदेश
जनसङ्ख्या
 (2011)
 • कुल१०,२१,८०६
भाषा
 • प्रचलिततेलुगु
 • साक्षरता82.59%
पिनकोड
520xxx
दूरभाष कोड+91–866
जालस्थलvijayawada.cdma.ap.gov.in

बिजयवाड़ा वा विजयवाडा (तेलुगु: విజయవాడ) भारतके आन्ध्रप्रदेस राज्यके एन टि आर जिलामे स्थित एगो नगर हे । ई जिलाके मुख्यालयो हे ।[१][२][३]

विजयवाडा आन्ध्रप्रदेशके पूर्व-मध्यमे कृष्णा नदीके तटे स्थित हे । दु हजार वर्ष पुरान ई नगर बैजवाड़ाके नामोसे जानल जा हे । ई नाम देवी कनकदुर्गाके नाम पर हे, जिनका स्थानीय लोग विजय कहहथिन । ई क्षेत्र मन्दिर आउ गुफासे भरल हे । एहाँ भगवान् मालेश्वरके प्रसिद्ध मन्दिर स्थित हे । कहल जा हे कि आदि शङ्कराचार्य ई मन्दिरमे आएल हलन आउ ऊ एहाँ श्रीचक्र स्थापित कैलन हल ।

चीनी यात्री ह्वेन त्साङ्गो विजयवाडा आएल हल । विजयवाडाके पासमे एक पहाड़ी पर स्थित विक्टोरिया म्यूजियममे एक करिया ग्रेनाइट पत्थरसे बनल बुद्धके विशालकाय मूर्ति हे । पैगम्बर मुहम्मदके पवित्र अवशेषके रूपमे ई स्थलके मुसलमानमे लोगप्रियता हे । एहाँ पचमा शताब्दीके भोगलराजपुरं के गुफामे तीन गुफा मन्दिर हे, जेकरामे भगवान् नटराज, विनायक आउ अन्य मूर्ति हे । अर्द्धनारीश्वरके एहाँ भेटल मूर्ति दक्षिणभारत अपन प्रकारके एकलौता मूर्ति मानल जा हे । एहाँके गुफामे उन्द्रावल्लीके प्रमुख गुफा हे, जे सतमा शताब्दीमे बनावल गेलै हल । शयन करैत विष्णुके एक शिलासे निर्मित मूर्ति एहाँके कलाके श्रेष्ठ नमूना हे । विजयवाडाके दक्षिणमे १२ किलोमीटर दूर मङ्गलगिरिके पहाड़ी पर विष्णुके अवतार भगवान् नरसिंहके विख्यात मन्दिर हे । विजयवाडासे ४५ किलोमीटर दूर गण्डीवाडामे जैन आउ बौद्धके अनेक पवित्र अवशेष भेटल हे । बौद्ध स्तूपके अवशेष वाला ९९ छोट समाधि एहाँके एक अन्य विशिष्ट स्थल हे । एकरा राष्ट्रिय स्मारक घोषित कैल गेलै हे ।

  1. ↑ "Lonely Planet South India & Kerala," Isabella Noble et al, Lonely Planet, 2017, ISBN 9781787012394
  2. ↑ "Hand Book of Statistics, Andhra Pradesh," Bureau of Economics and Statistics, Andhra Pradesh, India, 2007
  3. ↑ "Contemporary History of Andhra Pradesh and Telangana, AD 1956-1990s," Comprehensive history and culture of Andhra Pradesh Vol. 8, V. Ramakrishna Reddy (editor), Potti Sreeramulu Telugu University, Hyderabad, India, Emesco Books, 2016