वृत्तीय गति
भौतिकशास्त्रमे वृत्तीय गति एक वृत्तके परिधिके साथे कौनो वस्तुके गति वा एक वृत्ताकार चापके साथे घूर्णन हे । ई एकसमान हो सकहे, एकसमान घूर्णन दर आउ एकसमान स्पर्शरेखीय चालके साथे, अथवा परिवर्तित घूर्णन दरके साथ असमान हो सकहे । त्रिविम पिण्डके एक स्थिराक्षके परितः घूर्णनमे एकर भागके वृत्तीय गति सम्मिलित होवहे । गतिके समीकरण कौनो पिण्डके संहति-केन्द्रके गतके वर्णन करहे, जे घूर्णन अक्षसे एकसमान दूरत्व पर रहहे । वृत्तीय गतिमे पिण्ड आउ ओकर सतह पर एक स्थिर बिन्दुके मध्यके दूरत्व एकसमान रहहे, अर्थात् पिण्डके दृढ़ मानल जा हे ।[१]
वृत्तीय गतिके उदाहरणमे सम्मिलित हे: एक कृत्रिम उपग्रह जे एक स्थिरौच्च्य पर पृथिवीके परिक्रमा करहे, छतके पङ्खाके ब्लेड हबके परितः घूर्णन, एक कार दौड़मे वक्रके माध्यमसे घूमैत ट्रैक, एकसमान चुम्बकीय क्षेत्रके लम्बवत चलेवाला एक इलेक्ट्रोन, आउ एक तन्तके भीतरे घूमेवाला गियर ।
चूँकि वस्तुके वेग सदिश लगातार दिशा बदलैत हे, गतिमान वस्तु अभिकेन्द्रीय बल द्वारा घूर्णनके केन्द्रके दिशामे त्वरणसे गुजरैत हे । ई त्वरणके बिना वस्तु न्यूटनके गति नियमके अनुसार एक सरल रैखिक गति करत ।
एकसमान वृत्तीय गति
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]
भौतिकशास्त्रमे एकसमान वृत्तीय गति स्थिर गतिसे एक वृत्ताकार पथ पर चलेवाला पिण्डके गतिके वर्णन करहे । चूँकि पिण्ड वृत्तीय गतिके वर्णन करहे, घूर्णन अक्षसे एकर दूरत्व हर घड़ी स्थिर रहहे । यद्यपि पिण्डके गति स्थिर हे, एकर वेग स्थिर नै हे: वेग एक सदिश राशि, पिण्डके गति आउ एकर गतिके दिशा दुनो पर निर्भर करहे । ई परिवर्तित वेग एगो त्वरणके उपस्थितिके इङ्गित करहे; ई अभिकेन्द्रीय त्वरण निरन्तर परिमाणके हे आउ हर घड़ी घूर्णन अक्ष दन्ने निर्देशित होवहे । ई त्वरण अभिकेन्द्रीय बल द्वारा निर्मित होवहे जे परिमाणोमे स्थिर होवहे आउ घूर्णन अक्ष दन्ने निर्देशित होवहे ।
भौतिक राशि आउ सूत्रसमूह
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]
- कोणीय स्थिति (θ): सन्दर्भ रेखाके साथे त्रिज्या सदिश द्वारा बनावल गेल कोण ।
- कोणीय विस्थापन: कोणीय स्थितिमे परिवर्तन:
- कोणीय वेग: कोणीय विस्थापनमे परिवर्तन:
- कोणीय त्वरण: कोणीय वेगमे परिवर्तन
इहो देखी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ↑ "Circular Motion". Circular Motion and Rotation. Archived from the original on 18 अप्रैल 2020. Retrieved 17 अप्रैल 2020.