वैद्युतक

विज्ञानके अन्तर्गत वैद्युतकशास्त्र (इलेक्ट्रोनिक्स) विज्ञान एवं प्रौद्योगिकीके ऊ क्षेत्र हे जे विभिन्न प्रकारके माध्यम (निर्वात, गैस, धातु, अर्धचालक, नैनो-संरचना आदि) से होके आवेश (मुख्यतः इलेक्ट्रोन) के प्रवाह एवम् ओकरा पर आधारित युक्तिके अध्ययन करहे । [१]
प्रौद्योगिकीके रूपमे वैद्युतक ऊ क्षेत्र हे जे विभिन्न इलेक्ट्रोनिक युक्ति (प्रतिरोध, सन्धारित्र, इण्डक्टर, इलेक्ट्रोन ट्यूब, डायोड, ट्राञ्जिस्टर, एकीकृत परिपथ (IC) आदि) के प्रयोग करके उपयुक्त विद्युत परिपथके निर्माण करे एवम् उनकर द्वारा विद्युत सङ्केतके वाञ्छित बिधिसे बदलेसे सम्बन्धित हे । एकरामे ढेर रकमके युक्तिके अध्ययन, ओकरामे सुधार आउ नया युक्तिके निर्माणो आदि सम्मिलित हे ।
ऐतिहासिक रूपसे वैद्युतक एवं वैद्युत प्रौद्योगिकीके क्षेत्र समान रहल हे आउ दुनोके एक दोसरासे अलग नै मानल जा हल । किन्तु अखन नया-नया युक्ति, परिपथ एवम् उनकर द्वारा सम्पादित कार्यमे अत्यधिक विस्तार हो जायेसे वैद्युतकके वैद्युत प्रौद्योगिकीसे अलगे शाखाके रूपमे देखल जाये लगल हे । ई दृष्टिसे अधिक विद्युत-शक्तिसे सम्बन्धित क्षेत्र (पावर सिस्टम, विद्युत मशीनरी, पावर इलेक्ट्रोनिकी आदि) के विद्युत प्रौद्योगिकीके अन्तर्गत मानल जा हे जखनकि कम विद्युत शक्ति एवं विद्युत सङ्केत नियन परिवर्तन (प्रवर्धन, फिल्टरिङ्ग, मोड्युलेश, एनालागसे डिजिटल परिवर्तन आदि) से सम्बन्धित क्षेत्रके इलेक्ट्रोनिकी कहल जा हे ।
इहो देखी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- शक्ति इलेक्ट्रोनिकी (पावर इलेक्ट्रोनिक्स)
- अनुरूप इलेक्ट्रोनिकी (एनालोग इलेक्ट्रोनिक्स)
- आङ्किक इलेक्ट्रोनिकी (डिजिटल इलेक्ट्रोनिकी)
- इलेक्ट्रोनिक अवयव
सन्दर्भ
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- ↑ [Chambers Twentieth Century Dictionary, W & R Chambers, Edinburgh, 1972, page 417, ISBN 055010206X]
बाहरी कड़ी
[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]- एलेक्ट्रानिकी अंग्रेजी-हिंदी शब्दावली
- Navy 1998 Navy Electricity and Electronics Training Series (NEETS)
- DOE 1998 Electrical Science, Fundamentals Handbook, 4 vols.
Archived २००८-०३-०७ at the वेबैक मशीन
Archived २००८-०३-०७ at the वेबैक मशीन
Archived २००८-०३-०७ at the वेबैक मशीन
Archived २००८-०३-०७ at the वेबैक मशीन
- Lessons in Electric Circuits - A free series of textbooks on the subjects of electricity and electronics.