सामग्री पर जैथिन

शारदा सिन्हा

विकिपीडिया से
शारदा सिन्हा
२०१८ मे शारदा सिन्हा
जन्म०१ १९५२`
हुलास, बिहार, भारत
मृत्यु5 November 2024(2024-11-05) (आयु 72)
नवदिल्ली, भारत
राष्ट्रियताभारतीय
उपनामबिहार स्वर कोकिला
शिक्षाके स्थानमगध महिला कॉलेज, प्रयाग सङ्गीत समिति, ललित नारायण मिथिला विश्वविद्यालय
पेशागायिका, लोकगायिका, शास्त्रीय गायिका
कार्यकाल१९८०–२०२४
जीवनसङ्गीब्रजकिशोर सिन्हा (वि. १९७०–२०२४)
लैकन
पुरस्कार

शारदा सिन्हा (१ अक्टूबर १९५२ – ५ नवम्बर २०२४) एक भारतीय लोकसङ्गीत आउ हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीतके गायिका हलन । ऊ मुख्यतः मैथिली, भोजपुरी आउ मगही भाषामे लोकगीत गावहलन, आउ उनका बिहार कोकिला के नामसे जानल जा हल ।[][]

शारदा सिन्हाके जनम १ अक्टूबर १९५२ के बिहारके सुपौल मण्डलके रघोपुर प्रखण्डके हुलास गाँओमे एक भूमिहार परिवारमे भेल हल ।[] ऊ अपन पिता सुखदेव ठाकुरके नौ सन्तानमे इकलौता बेटी हलन ।[] उनखर ससुराल बेगूसराय मण्डलके सिहामा गाँओमे हे ।

राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्द द्वारा शारदा सिन्हाके पद्म भूषण सम्मान प्रदान करैत (२ अप्रैल २०१८, राष्ट्रपति भवन, नवदिल्ली)

शारदा सिन्हा अपन गायनके आरम्भ मैथिली लोकगीतसे कैलन हल । ऊ छठ महापर्व पर गावल जायेवाला पारम्परिक गीतला विशेष रूपसे जानल जा हथ । ऊ भोजपुरी, मगही आउ हिन्दियोमे ढेर लोकगीत गैलन ।[][][]

ऊ "कहे तोसे सजना" (हम प्रीत कैली), "तार बिजली" (गैङ्ग्स ऑफ वासेपुर २) नियन फिल्मी गीतोमे अपन स्वर देलन ।[][]

शारदा सिन्हाके सबसे प्रसिद्ध कृति छठपूजाके गीत हे । "पाहिले पहिल छठी मैया", "सुपवो ना मिले माई", "केलवाके पात पर", "बहङ्गी लचकत जाए", "पटनाके घाट पर", नियन अनेक गीत आझो बिहार आउ पूर्वाञ्चलमे छठपूजा खनि गूञ्जहे ।[१०][११]

व्यक्तिगत जीवन एवं निधन

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]

शारदा सिन्हाके विवाह १९७० मे ब्रजकिशोर सिन्हासे भेल हल ।[१२] उनखर दु सन्तान – पुत्र अंशुमान आउ पुत्री वन्दना हथ । २०२४ मे पतिके मृत्युके कुछ सप्ताह बाद, ५ नवम्बरके एम्स दिल्लीमे ७२ बरिसके उमिरमे शारदा सिन्हाके निधन हो गेल ।[१३] उनखर अन्तिम संस्कार पटनामे राज्य सम्मानके साथे कैल गेल ।[१४][१५]

  1. "Sharda Sinha aka Bihar Kokila admitted to Delhi AIIMS emergency ward". अभिगमन तिथि 30 अक्टुबर 2024. |access-date= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)
  2. सिन्हा, रागिनी (15 नवम्बर 2021). "शारदा सिन्हा बिहार की एक लोकप्रिय मैथिली गायिका हैं।". दैनिक जागरण. अभिगमन तिथि 15 नवम्बर 2021.
  3. "Veteran Folk Singer Sharda Sinha passes away in New Delhi". अभिगमन तिथि 8 नवम्बर 2024.
  4. "पिता ने की थी 2 शादियां, 9 बच्चों में इकलौती बेटी थीं शारदा सिन्हा". 6 November 2024.
  5. "Beauty of spring narrated through folk songs". 22 मार्च 2009.
  6. Manisha Prakash (4 अक्टुबर 2003). "Music maestros add to Puja festivities". द टाइम्स आउ इण्डिया. अभिगमन तिथि 25 अप्रैल 2009. |date= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)
  7. फैजान अहमद एवं दीपक मिस्रा (19 फरवरी 2008). "Mauritius scholarship for two". द टाइम्स आउ इण्डिया. अभिगमन तिथि 25 अप्रैल 2009.
  8. "A new brand of music in Gangs Of Wasseypur". अक्टुबर 2012. |date= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)
  9. "शारदा सिन्हा: स्कूल में टेप रिकॉर्डर पर रिकॉर्ड किया था पहला गाना, इस शिक्षिका ने की थी मदद". प्रभात खबर (हिन्दी मे). 6 नवम्बर 2024. अभिगमन तिथि 28 मई 2025.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  10. "Sweet and sour festive notes in the air – Sharda back with a bang after decade". 4 नवम्बर 2016.
  11. "पद्म विभूषण शारदा सिन्हा की छठ गीतों की गूंज, हर साल होती है नयी याद ताजा". अमर उजाला (Hindi मे). 25 जनवरी 2025. अभिगमन तिथि 28 मई 2025.
  12. "Sharda Sinha who could barely survive a month after her husband passed away". 5 नवम्बर 2024.
  13. "Sharda Sinha dies at 72". 5 नवम्बर 2024.
  14. "Sharda Sinha's Last Rites To Be Performed With Full State Honours". 7 नवम्बर 2024.
  15. "Famous folk singer Sharda Sinha dies at the age of 72, was admitted to Delhi AIIMS for treatment" (अङ्ग्रेजी मे). डीडी न्यूज. 5 नवम्बर 2024. अभिगमन तिथि 28 मई 2025.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  16. "Padma Awards 2025 announced" (अङ्ग्रेजी मे). प्रेस सूचना ब्यूरो, भारत सरकार. 25 जनवरी 2025. अभिगमन तिथि 28 मई 2025.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  17. "Padma Awards 2025 Notification" (पीडीएफ) (अङ्ग्रेजी मे). गृह मन्त्रालय, भारत सरकार. 25 जनवरी 2025. अभिगमन तिथि 28 May 2025.सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  18. "राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मू ने डॉ. शारदा सिन्हा को दिया पद्म विभूषण, बेटे अंशुमान ने ग्रहण किया सम्मान". लाइव हिन्दुस्तान (Hindi मे). 9 मई 2025. अभिगमन तिथि 28 मई 2025.