सामग्री पर जैथिन

समुच्चय (गणित)

विकिपीडिया से
यूलर आरेखमे समुच्चयके उदाहरण

समुच्चय या कुलक (set) सुपरिभाषित समूह अथवा सङ्ग्रहके कहल जाहे । परिभाषाके रूपमे वस्तुके ऊ समूह अथवा समाहारके समुच्चय कहल जाहे जेकरामे सम्मिलित प्रत्येक वस्तु कौनो गुण विशेषके सन्तुष्ट करहोवे जेकर आधार पर स्पष्ट रूपसे ई बतावल जा सके कि अमुक वस्तु ऊ सङ्ग्रहमे सम्मिलित हे अथवा नै हे ।[]

सरल शब्दमे कहल जाये त कुछोके कौनो समूह या श्रेणीके रूपमे रखल गेल होवे एकरा समुच्चय कहल जा सकहे । उदाहरणला यदि कौनो शालामे पहिलासे पचमा तक कक्षा होवे, त ओकरामे विद्यार्थीके उनखर कक्षाके अनुसार समुच्चय या सेटके रूपमे कहल जा सकहे ।

एकरा एक आउ उदाहरणो द्वारा बुझल जा सकहे । जैसे अपने भिजुन बस्ता हे, जेकरामे अपने 10 आम रखले ही, त ओकरा अपने 10 आमके समुच्चय कह सकही । ई प्रकरा यदि कौनो बस्ता खाली होवे त ओकरा रिक्त समुच्चय कहल जैतै ।

रिक्त समुच्चय empty set (या शून्य समुच्चय null set) एक विशेष समूह होवहे, जेकरामे कुछो नै होवहे । एकरा

या  या ϕ

[] (या ϕ

) चिह्नसे देखावल जाहे ।[]

  1. शीलवन्त सिंह (2011). सिविल सेवा प्रारम्भिक परिक्षा. टाटा मैकग्रा - हिल एजुकेशन. प॰ 54. आई॰ऍस॰बी॰एन॰ 9780071074810.
  2. Aggarwal, M.L. (2021). "1. Sets". Understanding ISC Mathematics Class XI. 1. Arya Publications (Avichal Publishing Company). प॰ A=3.
  3. Sourendra Nath, De (January 2015). "Unit-1 Sets and Functions: 1. Set Theory". Chhaya Ganit (Ekadash Shreni). Scholar Books Pvt. Ltd. प॰ 5.