सामग्री पर जैथिन

सिलिकन

विकिपीडिया से
अल्युमिनियम ← सिलिकन → फॉस्फोरस
C
↑
Si
↓
Ge
Hydrogen


Helium


Lithium


Beryllium


Boron


Carbon


Nitrogen


Oxygen


Fluorine


Neon


Sodium


Magnesium


Aluminium


Silicon


Phosphorus


Sulfur


Chlorine


Argon


Potassium


Calcium


Scandium


Titanium


Vanadium


Chromium


Manganese


Iron


Cobalt


Nickel


Copper


Zinc


Gallium


Germanium


Arsenic


Selenium


Bromine


Krypton


Rubidium


Strontium


Yttrium


Zirconium


Niobium


Molybdenum


Technetium


Ruthenium


Rhodium


Palladium


Silver


Cadmium


Indium


Tin


Antimony


Tellurium


Iodine


Xenon


Caesium


Barium


Lanthanum


Cerium


Praseodymium


Neodymium


Promethium


Samarium


Europium


Gadolinium


Terbium


Dysprosium


Holmium


Erbium


Thulium


Ytterbium


Lutetium


Hafnium


Tantalum


Tungsten


Rhenium


Osmium


Iridium


Platinum


Gold


Mercury (element)


Thallium


Lead


Bismuth


Polonium


Astatine


Radon


Francium


Radium


Actinium


Thorium


Protactinium


Uranium


Neptunium


Plutonium


Americium


Curium


Berkelium


Californium


Einsteinium


Fermium


Mendelevium


Nobelium


Lawrencium


Rutherfordium


Dubnium


Seaborgium


Bohrium


Hassium


Meitnerium


Darmstadtium


Roentgenium


Copernicium


Nihonium


Flerovium


Moscovium


Livermorium


Tennessine


Oganesson



सिलिकन के {{{crystal structure hin}}} क्रिस्टल संरचना होवहे ।
Silicon
१४Si
colspan=2 style="text-align: center; background-color: #; color: #000000

" | दर्शन

क्रिस्टलाइन, परावर्ती, नीलिमा युक्त फलक

सिलिकन इङ्गट
colspan=2 style="text-align: center; background-color: #; color: #000000

" | सामान्य

नाम, चिह्न, सङ्ख्या सिलिकन, Si, १४
तत्त्व वर्ग उपधातु
समूह, आवर्त, ब्लाक १४, ३, p
मानक परमाणु भार 28.0855(3) ग्रा•मोल−1
इलेक्ट्रान कान्फिगरेशन [Ne] 3s2 3p2
इलेक्ट्रान प्रति शेल 2, 8, 4 (आरेख)
colspan=2 style="text-align: center; background-color: #; color: #000000

" | भौतिक गुण

अवस्था ठोस
घनत्व (सामान्य तापमान पर) 2.3290 g•cm−3
तरल घनत्व गलनाङ्क पर 2.57 g•cm−3
गलनाङ्क 1687 K, 1414 °C, 2577 °F
क्वथनाङ्क 3538 K, 3265 °C, 5909 °F
colspan=2 style="text-align: center; background-color: #; color: #000000

" | परमाण्विक गुण

colspan=2 style="text-align: center; background-color: #; color: #000000 " |


सिलिकन (Silicon; प्रतीक : Si) अथवा मृत्स्नक एक रासायनिक तत्व हे । ई पृथ्वी पर ऑक्सीजनके बाद सबसे अधिक पाएल जायेवाला तत्व हे । सिलिकनके यौगिक इलेक्ट्रोनिक अवयव, साबुन, शीशा एवम् कम्प्यूटर चिपमे प्रयोग कैल जा हे । सिलिकनके खोज १८२४ मे स्वीडनके रसायनशास्त्री जोन्स जकब बज्रेलियस कैलन हल । आवर्त सारिणीमे एकरा १४मा स्थान पर रखल गेल हे ।[१]

सिलिकन यौगिक, जैसे सिलिकन कारबाइड (SiC) के उनकर अनोखा विशेषताला प्रयोग कैल जा हे । कठोरतामे ई तत्व हीराके बराबरी करहे । जखनि सिलिकनके अन्य तत्वके साथे मिलावल जा हे त ऊ यौगिकके सिलिकेट अथवा मृत्स्नग्ध कहल जा हे । सिलिकेटके अनेक औद्योगिक कार्यला प्रयोगमे लावल जा हे । इनकर अन्य रासायनिक यौगिकके साथे क्रिया करावल जा हे ताकि ई अपन सिलिकन तत्व अलगे करे या अन्य तत्वके साथ विभिन्न कार्यला क्रिया कर सके । बेकरीके नॉन-स्टिक उपकरण, बिजली उत्पादके शील्ड सिलिकन से बनहे ।

सिलिकनके वैद्युतक क्षेत्रमे अधिकाधिक प्रयोग होवेके कारण अमेरिकाके सङ्गणक जगतके केन्द्रके सिलिकन भेलीके नाम देल गेल हे ।

  1. ↑ गुप्त, तारकनाथ (नवम्बर २००४). भौतिकी एवं रसायन शास्त्र. कलकता: भारती पुस्तक मन्दिर,. p. 252-253. {{cite book}}: |access-date= requires |url= (help); Check date values in: |access-date= and |year= (help)CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: year (link)